به گزارش آفتاب شرق
به نقل از ایندیپندنت، با وجود مصرف گسترده مولتیویتامینها، شواهد علمی مشخص می کند این مکملها فقط برای برخی گروههای خاص مفیدند و در افراد سالم با رژیم غذایی متعادل در پیشگیری از بیماریهای مزمن یا افزایش طول عمر نقش قابلتوجهی ندارند.
مولتیویتامینها برای تکمیل رژیم غذایی طراحی شدهاند و ویتامینها و مواد معدنی الزامی را که امکان پذیر دریافت روزانه آنها از طریق غذاها کافی نباشد، تامین میکنند. برخی از این محصولات ترکیبات اضافی همانند پروبیوتیک یا آنتیاکسیدان هم دارند. با این حال اگر میوه، سبزیجات، غلات کامل، لبنیات و منبع های پروتئینی همانند گوشت، ماهی یا حبوبات و غذاهای غنیشده با ویتامینها را مصرف میکنید، بهگمان زیاد مواد مغذی مورد نیازتان را از غذا دریافت میکنید.
تنها برخی افراد همانند زنان باردار یا شیرده که به مواد مغذی نیاز بالاتری دارند یا افرادی که تامین این مواد از طریق غذا برایشان دشوارتر است از جمله سالمندان، گیاهخواران یا افراد با برخی بیماریهای خاص که به علت محدودیتهای غذایی، افت اشتها، مشکلات جویدن یا بلع یا تغییرات گوارشی در جذب مواد مغذی مشکل دارند، به مصرف مولتیویتامین نیاز دارند.
مولتیویتامینها دقیقا چه کاری انجام خواهند داد؟
مولتیویتامینها مکملهای غذایی می باشند که ترکیبی از ویتامینها و مواد معدنی الزامی را در خود دارند؛ یعنی مواد مغذی که بدن نمیتواند آنها را بهتنهایی بسازد و باید از طریق غذا (یا در رابطه ویتامین دی، از غذا و نور خورشید) دریافت کند. این مواد فقط در مقدار کم مورد نیازند و به همین علت هم «ریزمغذی» نامیده خواهد شد اما در نگه داری سلامت و سطح انرژی بدن نقش حیاتی دارند.
مهم است بدانیم که مولتیویتامینها قرار است مکمل رژیم غذایی باشند، نه جانشین آن. غذاهای کامل ترکیب پیچیدهای از مواد مغذی و ترکیبات سودمند دیگر را فراهم میکنند که مکملها نمی توانند بهطور کامل تقلیدشان کنند؛ به همین علت، هم چنان یک رژیم غذایی متعادل پایه سلامتی مطلوب است.
آیا مصرف مولتیویتامین واقعا اثری دارد؟
جواب به این سوال به علت مصرف آن بستگی دارد. در ادامه این نوشته، رایجترین دلایل مصرف مولتیویتامین و مقدار اثربخشی آنها بازدید شده است:
– پشتیبانی به اصلاح کمبودهای تغذیهای
اگر آزمایش خون نشان دهد که برای مثال ویتامین دی یا آهن شما پایین است یا رژیم غذاییتان دریافت برخی مواد مغذی را دشوار میکند، مکملها میتوانند زیاد سودمند باشند. یقیناً امکان پذیر پزشک بسته به شدت کمبود، مصرف مکمل تکمغذی با دز بالا را پیشنهاد کند چون مولتیویتامینها طبق معمول برای اصلاح کمبودهای شدید دز کافی ندارند اما اگر مشکل دریافت ناکافی باشد، مولتیویتامین میتواند راهی مناسب برای جبران این فاصله باشد.
– اهمیت در بارداری و شیردهی
بارداری دورهای است که نیاز به مواد مغذی برای حمایتاز سلامت مادر، جنین و جفت افزایش مییابد. در این دوره برخی مواد مغذی از جمله آهن، اسیدهای چرب امگا-۳ (بهاختصاصی دیاچای/ DHA)، کلسیم، کولین، ید، منیزیم، ویتامینهای ب۶، ب۱۲ و دی و روی (زینک) اهمیت اختصاصیای دارند. به همین علت به زنان باردار در طول بارداری و حداقل شش ماه بعد از زایمان یا تا وقتی که شیردهی ادامه دارد، پیشنهاد میشود از مکملهای خاص این دوران منفعت گیری کنند.
یکی از مواد مغذی زیاد مهم در این دوره، اسید فولیک است که از نقصهای لوله عصبی پیشگیری میکند اما مسئله اینجاست که اسید فولیک در مرحله های زیاد ابتدایی بارداری ملزوم است، بعضی اوقات پیش از آنکه فرد حتی بداند باردار است. به همین علت پیشنهاد میشود هر زنی که گمان میدهد باردار شود، روزانه ۴۰۰ میکروگرم اسید فولیک مصرف کند چه بهصورت مکمل تکمغذی و چه در قالب مولتیویتامین.
– گمان افزایش سطح انرژی
یکی از دلایل رایج مصرف مولتیویتامین افزایش انرژی است. اما آیا واقعا موثر است؟
بر پایه یک مرور علمی در سال ۲۰۲۰، افتبرخی ویتامینها و مواد معدنی از جمله آهن، ویتامین ث، منیزیم، روی و ویتامینهای گروه ب با حس خستگی زیاد تر مرتبطند. به این علت اگر رژیم غذایی شما این مواد را به قدر کافی تامین نکند، مولتیویتامین میتواند به افزایش انرژی پشتیبانی کند اما اگر رژیم غذاییتان نیازهای تغذیهای را برآورده میکند، دور از انتظار است مولتیویتامین تاثییر محسوسی بر سطح انرژی شما داشته باشد.
– سلامت پوست، مو و ناخن
امکان پذیر بعد از مصرف منظم مولتیویتامین در سلامت مو، پوست و ناخن بهبودهایی ببینید اما طبق معمول فقط در صورتی که پیشتر دچار افتمواد کلیدی همانند آهن یا روی بوده باشید. این چنین باید در نظر داشت که تغییرات در مو، پوست و ناخن زمانبر است و امکان پذیر هفتهها یا حتی ماهها طول بکشد.
– گمانعدم اثرگذاری در پیشگیری از بیماریهای مزمن
بر پایه دادههای قدیمیتر، یکی از دلایل مهم مصرف مولتیویتامین تلاش برای پیشگیری از بیماری است. اما آیا موثر است؟ متاسفانه چندین مطالعه بزرگ مشخص می کند که جواب به گمان زیاد منفی است.
تحلیل سال ۲۰۲۴ روی نزدیک به ۴۰۰ هزار بزرگسال سالم آمریکایی که بیشتر از ۲۰ سال پیگیری شدند، بین مصرف مولتیویتامین و افت خطر مرگومیر هیچ ارتباطی نشان نداد. بهطور شبیه مطالعهای در سال ۲۰۲۳، هیچ تاثییر محافظتی در برابر سرطان در سالمندان نیافت و مرور سال ۲۰۱۸ انجمن قلب آمریکا نیز برای افت خطر یا پیامدهای بیماری قلبی منفعتای گزارش نکرد.
برخی مطالعات مزایایی اندک را در گروههای خاص بهاختصاصی افراد دارای کمبودهای تغذیهای یا دسترسی محدود به رژیم متنوع، نشان دادهاند اما مرورهای بزرگ روی جمعیتهایی که بهطور کلی تغذیه مناسبی دارند، مشخص می کند مصرف روزانه مولتیویتامین در برابر بیماریهای مزمن، مصونیت خاصی تشکیل نمیکند.
چه افرادی امکان پذیر به مولتیویتامین نیاز داشته باشند؟
زنان باردار
زنان شیرده
وگانها و گیاهخواران
افراد مبتلا به اختلالات گوارشی همانند سلیاک یا کرون
افرادی که داروهای خاص مصرف میکنند (همانند مهارکنندههای پمپ پروتون، متفورمین، استاتینها، استروئیدها و دیورتیکها)
افرادی که جراحیهای افت وزن انجام دادهاند
افراد بالای ۵۰ سال
افراد با دریافت غذایی محدود یا نامنظم
افراد با کمبودهای تغذیهای تشخیصدادهشده
در صورت تردید، بهترین کار مشورت با پزشک یا متخصص سلامت درمورد الزام مصرف مولتیویتامین است.
ملاحظات پزشکی و نظارتی
مولتیویتامینها میتوانند با برخی داروها تداخل داشته باشند یا برای افراد با شرایط خاص بیخطر نباشند. این چنین از آنجا که سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) پیش از اراعه، آزمایش ایمنی و خلوص مکملها را الزامی نمیداند، انتخاب مارکهای معتبر و آنهایی که از نظر خلوص و ایمنی، تاییده نهادهای جدا گانه را دارند، اهمیت بالایی دارد.
دسته بندی مطالب
اخبار سلامتی
