یکشنبه 22 نوامبر 2026
تکنولوژی

ناسا نمای ناهید، هلال ماه و توده دود آتشفشان پوپوکاتپتل را در یک کادر ثبت کرد

مریم یزدانی 16 سپتامبر 2023 16 سپتامبر 2023 - 04:31
ناسا نمای ناهید، هلال ماه و توده دود آتشفشان پوپوکاتپتل را در یک کادر ثبت کرد

به گزارش آفتاب شرق، دوربین فضانورد ناساه‌ای نادرة از آسمان پیش از سپیده‌دمان را در دوازدهم سپتامبر ثبت کرده که در آن سیاره ناهید در آسمان شرقی به چشم می‌رسد. این ستاره صبحگاه‌ی که ماه‌ها در آسمان غروب غایب بود، اکنون در سمت راست کادر درخشان می‌نماید و هلال نازک ماه در کنارش جای گرفته است. ثبت این صحنه از ارتفاع پروازی در مسیر به مقصد مکزیکو سیتی انجام شده و منظره‌ای استراتوسفری را به نمایش می‌گذارد که در آن قله‌های کوهستان و لایه‌های ابر در أفق شرق به صورت سایه‌وار نمایان شده‌اند.

شاید جذاب‌ترین عنصر این ترکیب، حضور آتشفشان فعال پوپوکاتپتل باشد که در لحظه ثبت تصویر، توده‌ای بلند و کم‌ارتفاع از گاز و دود را به سمت آسمان رها کرده است. این پدیده طبیعی، تضاد شگفت‌انگیزی میان سکون سیاره‌ها و میک زمین را ایجاد می‌کند. ناهید که از فاصله‌ی می‌لیون‌ها کیلوم‌تر نور می‌تابد، ماه که تنها همسایۀ طبیعی زمین است، و آتشفشانی که نفس دودین را در لحظه‌ی عکاسی به آسمان می‌فرستد، همگی در یک نمای واحد گرد هم آمده‌اند.

از منظر علمی، هم‌زمان بودن این سه عنصر در یک کادر، فرصت نادیده‌نیزی برای مطالعه‌ی تعاملات جوی و نوری فراهم می‌کند. نور ناهید که از جو زمین عبور می‌کند، در کنار نور ماه که انعکاس خورشید است، و دود آتشفشان که پراکندگی نور را تغییر می‌دهد، داده‌های ارزش‌مندی برای محاسبه‌ی اکستینکشن جوی و مدل‌سازی پراکندگی نور در شرایط واقعی ایجاد می‌کنند. چنین تصاویری که با تجهیزات معمولی از ارتفاعات بالا ثبت می‌شوند، مکمل مشاهدات تلسکوپ‌های زمینی و فضایی محسوب می‌شوند.

تصویر حاضر همچنین بازتابی از پیشرفت تکنولوژی رصد از پلتفرم‌های متحرک است. ثبت صحنه‌ای با این وضوح از صندلی یک مسافر پروازی، نشان‌دهنده‌ی توانایی دوربین‌های امروزی در ضبط جزئیات باریک در شرایط نوری چالش‌برانگیز است. ترکیب نور طبیعی سپیده‌دمان، نور سیاره و نور ماه، به همراه منبع نوری موقت آتشفشان، طیف ی از شدت‌های نوری را در یک کادر کرده که پردازش تصویر را به آزمون می‌گذارد.

پوپوکاتپتل که به معنی کوه دودین در زبان ناواتل است، همچنان یکی از پرفعال‌ترین آتشفشان‌های مکزیک باقی مانده و فعالیت‌های گازی مکرر آن، مناظر آسمانی را به طور مکرر تغییر می‌دهد. این بار، هم‌زمانی با حضور ناهید و ماه، تصادفی زیبا آفریده که نه تنها ارزش زیبایی‌شناختی دارد، بلکه یادآوری می‌کند که زمین و آسمان در تعامل پیوسته‌اند. رصد‌های آتی نیز می‌تواند ترکیبات مشابه‌ی را در شرایط جوی متفاوت به ثبت برساند و آرشیو مشاهدات چندپلتفرمی را تکمیل کند.