به گزارش آفتاب شرق
معاون وزارت ارتباطات با رد این فکر که شبکه ملی اطلاعات میتواند جانشین اینترنت شود، او گفت که اگر حاکمیت اینترنت را قطع کند، شبکه ملی هم در مختصرزمان از کار میافتد و بیشتر از یک یا دو هفته نمیتواند دوام بیاورد. او این چنین خبرداد که گسترش کامل شبکه ملی اطلاعات به ۱۱۰۰ همت اندوختهگذاری نیاز دارد.
به گزارش دیجیاتو، «وحید یزدانیان»، معاون گسترش شبکه ملی اطلاعات وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات، در نشست خبری امروز (سهشنبه ۵ اسفند ۱۴۰۴) به تشریح آخرین حالت شبکه ملی اطلاعات، ابهامات حوالی آن و چالشهای پیش رو پرداخت. او در این نشست، ضمن اراعه تعریفی از چیستی و نیستیهای شبکه ملی اطلاعات، از انتقادات جدی به نظام جاری فیلترینگ، بودجه مورد نیاز برای تکمیل این پروژه و الزام جلب مطمعن قسمت خصوصی و کاربران سخن او گفت.
شبکه ملی اطلاعات چیست؟
یزدانیان در ابتدای خود به سوالهای کلیدی درمورد ماهیت شبکه ملی اطلاعات جواب داد و آن را در دو دسته «هستها» و «نیستها» تعریف کرد.
به حرف های او، شبکه ملی اطلاعات از نگاه وزارت ارتباطات شامل این تعاریف است:
- شبکهای پرسرعت، ایمنتر و پایدارتر نسبت به شبکههای دیگر.
- شبکهای گسترشیافته با منفعت گیری از ظرفیت قسمت خصوصی.
- شبکهای حاصل از تلفیق زیستبومهای فضای مجازی برای اراعه خدمات.
- شبکهای مردمنهاد که در زنجیره اقتصاد دیجیتال جایگاه کلیدی دارد و باید نیازهای آحاد مردم را فراهم کند.
- شبکهای مبتنی بر برترین فناوریهای زیرساختی که شبیههای جهانی به اختصاصی در کشورهای گسترشیافته دارد.
شبکه ملی اطلاعات بدون اینترنت مهمل است
یزدانیان او گفت که این شبکه دارای ماهیت سیاسی خاصی نیست و ذاتاً خنثی است. او پافشاری کرد: «این طور نیست که رفعکننده مشکلات فرهنگی و سیاسی باشد.»
با اهمیت ترین نفیای که او نقل کرد، جانشین نبودن این شبکه برای اینترنت می بود. یزدانیان با اشاره به اظهارات قبلی وزیر ارتباطات او گفت:
یک دوگانهای تشکیل شده که غلط است؛ این که اگر شبکه ملی اطلاعات داشته باشیم نیازی به اینترنت نداریم. آقای وزیر هم انها گفتند که این سخن حتی شوخیاش هم زشت است. هنگامی ما میگوییم یک سری زیستبوم داریم که بدون اینترنت امکان وجود ندارند، این که بگویند به اینترنت نیاز نداریم مهمل است و هیچ آدم عاقلی سمت این نگاه نمیرود.
او گفت: «شبکه ماهیت فیزیکی دارد ولی لایههای اراعه خدمات مبتنی بر گسترشهای نرمافزاری است. در ایامی که قطع اینترنت داشتیم، بیشترین تقاضا برای دسترسی به اینترنت از سوی اراعهدهندگان خدمات در شبکه ملی اطلاعات می بود، چون میخواهند گسترش نرمافزار بدهند و باید کدها از اینترنت فراخوانی شود. اگر اینترنت نباشد، عملاً گسترش پلتفرمی اتفاق نخواهد افتاد.»
یزدانیان این چنین به جنبه امنیتی نوشته اشاره کرد و او گفت: «در حوزه امنیت، در مختصرزمان امکان پذیر با قطع اینترنت امنیت نگه داری شود. اما حملات سایبری الگوهای شبیه دارند و افرادی که ضد بدافزار گسترش خواهند داد، الگو را از برای ترقی ضد بدافزار بانکهای جهانی تهدیدات میگیرند. به این علت حتماً باید تهدیدات از طریق اینترنت آپدیت شود. در این چنین شرایطی با قطع اینترنت، به شدت ضد بدافزارها توان خود را از دست خواهند داد و شبکه در معرض تهدیدات امنیتی قرار میگیرد.»
او افزود: «امکان پذیر در صورت قطع اینترنت پلتفرمهای داخلی بتوانند با اتکا به شبکه ملی اطلاعات به مردم خدمات بدهند، اما این پلتفرمها متکی به یک زنجیره قیمت می باشند و اگر ربط جهانی نداشته باشند، نمی توانند این زنجیره را نگه داری کنند.»
شبکه ملی اطلاعات با اجبار به جایی نمیرسد
یزدانیان در ادامه تشریح برداشتها و تعریفهای نادرست از شبکه ملی اطلاعات او گفت: « این که گمان شود شبکه ملی اطلاعات شبکههای حاکمیتی است و با اجبار باید همه را روی آن آورد، رویکرد درستی نیست. از نگاه ما این شبکه باید آنقدر جذابیت داشته باشد که مردم خودشان به آن مراجعه کنند.»
او افزود: این شبکه این چنین نمیتواند متکی به بودجه دولتی باشد. چون هم بودجه دولت محدود است و هم شائبه حاکمیتی بودن شبکه را تشکیل میکند. به این علت باید قسمت خصوصی ترغیب شود که در آن اندوختهگذاری کند.»
او برداشت نادرست دیگر را این دانست که شبکه ملی اطلاعات مطلقاً صدمههای دیگر شبکهها را ندارد. یزدانیان گفت که این برداشت به لحاظ ایمنی و امنیت درست نیست:
ماهیت شبکه اقتضا میکند که همیشه گمان نقص امنیتی وجود داشته باشد. این که گروهی گمان میکنند با وجود شبکه ملی اطلاعات هم در عرصه امنیت و هم مسائل فرهنگی و اجتماعی صیانت میشود، اصلاً این چنین برداشتی درست نیست.
معاون وزیر ارتباطات این چنین اصرار کرد که نباید شبکه ملی اطلاعات را شبکه زمان بحران دانست. بلکه باید در زمانهای غیر بحران هم این شبکه خدمات مورد نیاز را به مردم ارایه کند.
مطلبرسانها و جویشگرهای بومی جانشین خارجیها نیستند
یزدانیان این چنین درمورد گسترش مطلبرسانها و جویشگرهای بومی و عدمکارایی آنها به اختصاصی در حوادث تازه گفت: «این که بگوییم نباید به جستوجو گسترش جویشگر و مطلبرسان برویم، اینطور نیست. یقیناً در رابطه کارایی آنها خود من هم نقد دارم.»
او افزود: «نباید این محصولات را در شرایط بحرانی همانند قطع اینترنت تازه قضاوت کرد. در این شرایط اگر برترین مطلبرسانها و جستجوگرها را هم داشتید، همین اتفاق میافتاد. هنگامی شبکه فریز میشود، چطور میشود سرویسهای داخلی کارشان را انجام بدهند؟»
یزدانیان با گفتن این که مشکل وقتی تشکیل میشود که انتظار داریم این ابزارها کارآیی گوگل را داشته باشند، او گفت:
ما ابزاری را میخواهیم در اختیار قرار دهیم که برتریهای آن با حوزه فرهنگی ایران تطابق بیشتری داشته باشد، نه این که جایگزینی برای گوگل یا مطلبرسانهای نقل خارجی داشته باشد.
او در ادامه گفت: «برنامه ما این است که خدمات دستگاههای دولتی و اجرایی را روی مطلبرسانهای داخلی اراعه کنیم. همین الان هم برخی خدمات کالابرگ و ارز اراعه میشود. منظور ما از مطلبرسان این است که هم در داخل گسترش اشکار کند و هم امکان اراعه خدمات به مردم را داشته باشد. با این نگاه حتماً حمایتاز این مطلبرسانها را ادامه خواهیم داد.»
یزدانیان با پذیرفتن وجود انحرافات در گسترش این پلتفرمها او گفت: «تکذیب نمیکنم که انحرافاتی در گسترش آنها اتفاق افتاده. سالها جستوجو این بودیم که جویشگر بتواند همانند گوگل درآمدزایی داشته باشد و اکوسیستم درآمدزایی خودش را تشکیل کند. اما اکنون فهمید شدهایم که در مختصرزمان از نظر اقتصادی نمیتواند درآمدزا و اقتصادی باشد و جانشین گوگل هم نمیتواند باشد.»
او با اشاره به آمار منفعت گیری از مطلبرسانهای داخلی او گفت: «برداشت ما این است که نزدیک به ۲۰ میلیون نفر از مطلبرسانهای داخلی منفعت گیری میکنند.»
قطع اینترنت شبکه ملی اطلاعات را از کار میاندازد
یزدانیان در جواب به سوال دیجیاتو درمورد ربط قطع اینترنت با شبکه ملی اطلاعات، گفت: «با قطع اینترنت، شبکه ملی اطلاعات هم به شدت از کار میافتد. ما اگر شبکه ملی اطلاعات را نداشته باشیم، آیا نظام حکمرانی ما نمیتواند دسترسی مردم را قطع کند؟ قطعاً میتواند. عدم گسترش شبکه ملی اطلاعات هیچگونه ارتباطی به قطع اینترنت اشکار نمیکند.»
او در ادامه گفت:
فکر را بر این بگیریم شبکهای داشته باشیم که این ویژگیها را دارد و در مختصرزمان حاکمیت تصمیم بگیرد اینترنت را قطع کند. حتی اگر این اتفاق بیفتد، با نگاه فنی همین شبکه هم بیشتر از یک یا دو هفته نمیتواند کار کند. حتماً مورد هک و نفوذ قرار میگیرد و حتماً زنجیره قیمت از بین میرود.
یزدانیان مجدداً پافشاری کرد: «این که میگویند به اینترنت نیاز نداریم، مهمل است و هیچ آدم عاقلی طرف آن نمیرود. از نظر کارایی ممکن نیست. هر نظام حکمرانی بخواهد دسترسی را به هر خدمتی قطع کند، ربطی به شبکه ندارد. ما به جستوجو اصلاح این مسیر هستیم و به جستوجو ترقی دسترسی و زندگی راحت برای مردم هستیم.»
نیاز به بودجه ۱۱۰۰ همتی برای تکمیل شبکه
یزدانیان جواب به سوال دیگر دیجیاتو به اعداد و رقم های اندوختهگذاری مورد نیاز برای تکمیل شبکه ملی اطلاعات اشاره کرد: «برسی معاونت برنامهریزی وزارت ارتباطات مشخص می کند برای به کمال رسیدن شبکه، نزدیک به ۳۵۰ همت اندوختهگذاری دولتی و ۷۵۰ همت اندوختهگذاری خصوصی نیاز داریم.»
او با گفتن این که عددی که تا الان به طور مستقیم از سوی دولت اندوختهگذاری شده، نزدیک به ۱۰ درصد این مبلغ بوده، او گفت: «این شبکه همانند بقیه شبکههای دیگر بدون اندوختهگذاری مقدور نخواهد می بود. این را هم در نظر داشته باشید که در ادوار گوناگون، بعضاً بودجههایی به اسم این شبکه در شبکه منفعت گیری نشده. در زمانهایی کل بودجه وزارت را ذیل این شبکه در نظر گرفته بودند.»
فیلترینگ ترافیک کثیف را به سمت زیرساخت هدایت میکند
یزدانیان با صراحت در رابطه مشکلات نظام جاری فیلترینگ سخن بگویید کرد: «ما معتقدیم نظام فیلترینگ ایرادات تعداد بسیاری دارد و ترافیک آلودهای را به سمت زیرساخت هدایت میکند. این قضیه برای مدیریت شبکه مشکل تشکیل میکند و حس بدی هم به کاربر میدهد.»
او افزود: «وزارت ارتباطات یکی از بزرگترین قربانیان ترافیک آلوده ناشی از سیستم حاضر فیلترینگ است. همه یک زنجیره بههممدام است از دوقطبی تشکیل شده که یک بازار سیاه خوبی فراهم کرده که درآمد خوبی برای عده خاصی دارد.»
معاون وزیر ارتباطات نظر داد: «باید قسمت از فیلترینگ را به کاربران نهایی واگذار کنیم. خانوادهها یک سری محدودیتها را خودشان قائل می باشند و میتوانند از طریق ابزارهایی همانند کنترل والدین (Parental Control) عمل کنند. باید سوال کرد اینقدر که برای ابزارهای تشکیل محدودیت، ابزار گسترش داده و تجهیزات تهیه کردهایم، آیا برای خانوادهها هم برنامهای داشتهایم؟»
او از گسترش قطب مراکز داده در اصفهان و مشهد خبر داد تا ترافیک شبکه از قطبیت خارج شود و افزود: «مطلبرسانهای ما در عرصه مرکز داده مشکلات جدی دارند و باید زیرساختهای ملزوم را برای آنها فراهم کنیم.»
چالش مطمعن به شبکه ملی اطلاعات
یزدانیان با اهمیت ترین چالش پیش روی شبکه ملی اطلاعات را «مطمعن» دانست و او گفت:
قطعاً بودجههای دولتی کفاف گسترش این شبکه را نخواهد داد و نیاز به وجود قسمت خصوصی داریم. اما اگر به اندوختهگذار بگویید در شبکهای اندوختهگذاری کن که کاربر به آن مطمعن ندارد، قطعاً اندوختهگذاری نخواهد کرد. به این علت باید مطمعن ملی را جلب کنیم تا عرصه وجود برای اندوختهگذار فراهم شود.
او با گفتن این که دو مسیر زیاد تر برای گسترش شبکه ملی اطلاعات نداریم، او گفت: «یا مسیر حاکمیتی اجباری با بودجه دولتی، یا شبکهای با تعاریفی که گفتم با اندوختهگذاری قسمت خصوصی. ما بر این باوریم که مسیر اول تبدیل ناکامی خواهد می بود.»
اغاز بازنگری شاخصهای شبکه ملی اطلاعات
یزدانیان از بازنگری در شاخصهای شبکه ملی اطلاعات خبر داد و او گفت «جلساتی در مرکز ملی فضای مجازی در حال برگزاری است تا شاخصهای شبکه ملی اطلاعات هم زمان با گسترش شبکه بازنگری شود.»
او با گفتن این که سند معماری و مطرح کلان شبکه ملی اطلاعات دو ساله بوده و اعتبارش به آخر رسیده است، افزود: «گسترش شبکه یک فعالیت مستمر است و منفعت گیری از فناوریهای نوین در آن الزام دارد. در مطرح کلان معماری شبکه، موضوعاتی همانند هوش مصنوعی و ۵G دیده نشده می بود و این فناوریها هم باید در شبکه ملی اطلاعات هم شاخصگذاری شود. در برخی از شاخصها هم برسیها دقیق نیست. در کل شاخصها و هر ۷ محور تغییراتی خواهیم داشت.»
مسئولیت دستگاههای دیگر در شبکه ملی اطلاعات بر زمین مانده است
او این چنین در جواب به انتقادها از وزارت ارتباطات درمورد تکمیل نشدن شبکه ملی اطلاعات او گفت: «در طراحی انجام شده، این شبکه ۴ لایه دارد که مرتبطترین لایههای این شبکه به وزارت ارتباطات، دو لایه پایینی یعنی لایه زیرساخت و لایه خدمات شبکه ملی اطلاعات است. در عرصه این دو لایه پایینی، مرکز ملی فضای مجازی یک نگاشت نهادی انجام داده و با استخراج ۵۳ عمل کلیدی، مسئولیت هر دستگاهی را اشکار کرده است.»
یزدانیان افزود: «قسمت قابل توجهی از این عمل های مرتبط با دستگاههای دیگر است واتفاقاً آنجایی که ناظر عدم تحقق هستیم، جایی است که وزارت ارتباطات مسئولیتی ندارد.»
او اصرار کرد: «مواردی همانند گوشی بومی، سیستم عامل داخلی و بومیسازی خدمات شبکه و تجهیزات بر پایه نگاشت نهادی مسئولیت دستگاههای فرد دیگر است و وزارت ارتباطات فقطً برای تحقق آنها پشتیبانی میکند.»
دسته بندی مطالب
اخبار سلامتی
