سیاره‌ای مرموز که همانند به لیمو است_آفتاب شرق

فضا همیشه پر از شگفتی است، اما کشف تازه تلسکوپ فضایی جیمز وب حتی اخترشناسان باتجربه را هم شوکه کرده است. دانشمندان سیاره‌ای فراخورشیدی را رصد کرده‌اند که برخلاف همه سیارات کروی که می‌شناسیم، همانند به یک لیمو است. این سیاره شگفت نه تنها ظاهری غیرمعمول دارد، بلکه جو آن مملو از کربن است و به گمان زیادً در اعماق آن الماس وجود دارد. این ویژگی‌ها چنان شگفت می باشند که دانشمندان نمی‌دانند این جرم آسمانی دقیقاً چطور متولد شده است.

به گزارش ناسا، این سیاره لیمویی‌شکل PSR J2322-2650b نام گرفته است و علت شکل آن «نیروی گرانش بزرگ» ستاره میزبان است. این سیاره که جرمی در نزدیک به مشتری دارد، در فاصله‌ای زیاد نزدیک (فقط نزدیک به یک میلیون کیلومتر) به دور یک تپ‌اختر می‌چرخد. تپ‌اخترها باقی مانده فوق‌چگال ستاره‌های مرده می باشند که با شدت زیاد بالایی می‌چرخند و گرانش بسیار‌ای دارند. این سیاره در مداری زیاد تنگ (هر سال آن فقط ۷.۸ ساعت طول می‌کشد) دچار شده و سختی گرانشی شدید تپ‌اختر نیز آن را کشیده و از حالت کروی به شکلی بیضوی و همانند لیمو درآورده است.

کشف سیاره همانند به لیمو توسط تلسکوپ جیمز وب

طبق معمولً انتظار داریم در جو سیارات فراخورشیدی، آب، متان یا دی‌اکسید کربن اشکار کنیم. اما جیمز وب در اینجا چیز فرد دیگر دید: هلیوم و کربن مولکولی. «مایکل ژانگ»، محقق ارشد دانشگاه شیکاگو، می‌گوید: «این یک نوع کاملاً تازه از اتمسفر سیاره‌ای است که هیچ‌کس تابه‌حال ندیده است.» دما در سمت روز این سیاره به ۲ هزار درجه سلسیوس می‌رسد. در این چنین شرایطی، وجود کربن مولکولی زیاد نادر است. دانشمندان گمان می‌زنند که ابرهایی از دوده در جو آن شناور باشند و در اعماق سیاره، سختی زیاد علتتبلور کربن و راه اندازی الماس شود.

این سیاره و ستاره میزبانش، مثالای از یک سیستم دوتایی به نام «بیوه سیاه» می باشند. در این سیستم‌ها، تپ‌اختر (همانند عنکبوت بیوه سیاه که جفتش را می‌خورد)، با تابش شدید و بادهای ستاره‌ای، مواد ستاره خود را می‌بلعد و آن را تبخیر می‌کند. دانشمندان اعتقاد دارند این سیاره لیمویی به گمان زیادً قبلاً یک ستاره بوده که لایه‌های بیرونی‌اش توسط تپ‌اختر بلعیده شده و اکنون فقط هسته‌ای چگال از آن باقی مانده است که ما آن را به گفتن سیاره می‌شناسیم.

با وجود تئوری‌های حاضر، این سیاره یک معمای حل‌نشدنی باقی مانده است. اگر این جرم قبلاً یک ستاره بوده که لایه‌هایش کنده شده، فیزیک هسته‌ای نمی‌تواند توضیح دهد که چرا این‌قدر کربن خالص در آن وجود دارد. و اگر همانند سیارات معمولی شکل گرفته باشد، باز هم ترکیب شیمیایی آن با هیچ مدلی جور در نمی‌آید. محققان می‌گویند: «هنگامی داده‌ها را دیدیم، عکس العمل همه انها ما این می بود: این دیگر چه چیزی است؟ این دقیقاً خلاف انتظار ما می بود.» درکل فعلاً باید این لیموی فضایی را در لیست اسرار حل‌نشده کیهان قرار دهیم.