قیاس جنگنده فرانسوی Rafale F۴ و Mirage ۲۰۰۰_آفتاب شرق

جنگنده Dassault Mirage 2000-9 بیشتر از دو دهه به‌گفتن رهگیر نیروی هوایی امارات خدمت کرده و برخی خلأهایی را که جنگنده مهم این سرزمین یعنی F-16 قادر به پوشش آن‌ها نیست، جبران کرده است. بااین‌حال، این هواپیما در اغاز خروج از خدمت قرار دارد و به‌زودی با مدلی گسترش یافتهتر از همان سازنده جانشین خواهد شد.

Mirage F1 ؛ داستان تنها جنگنده ای که F-14 Tomcatهای ساخت آمریکا را ساقط کرد

این جانشین، Rafale F4، تازه ترین استاندارد تولیدی از جنگنده دوموتوره Dassault است. امارات نیز به‌طور کامل روی این مدل اندوخته‌گذاری کرده و در دسامبر ۲۰۲۱ قراردادی برای خرید ۸۰ فروند از آن امضا کرده است. قیمت این قرارداد ۱۸ میلیارد دلار اظهار شده که شامل ۱۲ فروند هلیکوپتر Caracal (نسخه نظامی فرانسوی Airbus Super Puma) نیز می‌شود. این قرارداد آن‌قدر برای فرانسه مهم می بود که امانوئل مکرون شخصاً برای نهایی‌کردن آن به امارات سفر کرد. این خواست هم چنان بزرگ‌ترین خواست بین‌المللی Rafale محسوب می‌شود. نخستین نمونه در ژانویه ۲۰۲۵ در مرکز آزمایش پروازی این شرکت رونمایی شد و تحویل آن‌ها برای اواخر ۲۰۲۶ برنامه‌ریزی شده است.

مسئله دلنشین این که امارات در سال ۲۰۱۱ نظر قبلی فرانسه برای خرید ۶۰ فروند Rafale را رد کرده می بود، چون در آن زمان به جستوجو خرید F-35 از لاکهید مارتین می بود. اما وقتی که واشینگتن این خرید وفروش را انگارً به‌علت نگرانی از منفعت گیری گسترده امارات از تجهیزات 5G شرکت هواوی، متوقف کرد، امارات ناچار شد مجدد به سراغ رافال برود.

این که این نوشته برای امارات یک عقب‌گرد محسوب می‌شود یا نه، قابل او گفت و گو است؛ چراکه جنگنده‌های F4 تحویلی گسترش یافتهترین نسخه از خانواده رافال می باشند. این نسخه بهبودهایی همانند سیستم‌های گسترش یافتهتر حفاظت و اجتناب، آپترونیک جلویی ارتقایافته و امکانات دیگر دارد. تقاضا برای این مدل بالاست و به همین علت کمپانی داسو تشکیل آن را افزایش داده؛ به‌طوری‌که در اکتبر ۲۰۲۵ سیصدمین جنگنده Rafale تشکیل شد.

سرنوشت Mirageها چه می‌شود؟

در نتیجه، امارات در حال جایگزینی نسل قدیم با نسل تازه است؛ اما سوال این است که با این جنگنده‌های قدیمی چه خواهد کرد؟ نیروی هوایی امارات اکنون نزدیک به ۵۹ فروند از این هواپیماها را در اختیار دارد. ۴۴ فروند نسخه رزمی و ۱۵ فروند دوکابینه آموزشی می باشند. این هواپیماها به‌سادگی قابل اسقاط نیستند، به‌اختصاصی این که تا این مدت قابلیت پرواز دارند. علاوه‌براین، داسو حمایتصنعتی از این پلتفرم را تا بعد از سال ۲۰۳۵ قبول کرده است.

در ابتدا و زمان امضای قرارداد در سال ۲۰۲۱، برنامه این می بود که نیمی از این ناوگان به نیروهای مسلح مراکش واگذار شود، اما این روال با چالش‌هایی روبه رو شد. قرارداد اولیه سال ۱۹۹۸ به فرانسه حق وتو برای صادرات مجدد این جنگنده‌ها را داده می بود و این سرزمین در ابتدا با این انتقال مخالفت کرد. بااین‌حال، این وتو در اغاز ۲۰۲۴ برداشته شد؛ کاری که هم‌زمان با به‌رسمیت شناختن حاکمیت مراکش بر صحرای غربی توسط مکرون در ژوئیه همان سال می بود. اما در فوریه ۲۰۲۶ و با اغاز جنگ با ایران، مانع جدیدی تشکیل شد و امارات تصمیم گرفت حداقل تا زمان استقرار کامل رافال‌ها، میراژها را نگه داری کند.

قیاس دو جنگنده

جنگنده Mirage 2000 هم چنان یکی از چابک‌ترین جنگنده‌ها محسوب می‌شود و نسخه ۲۰۰۰-۹ آن نیز ارتقاهای قابل‌توجهی دارد. این ارتقاها به‌طور اختصاصی برای امارات گسترش یافته و بر پایه مدل قدیمی‌تر ۲۰۰۰-۵ ساخته شده‌اند. کامپیوتر مرکزی آن نیز از نظر توانایی زیاد نزدیک به Rafale است. این هواپیما نزدیک به ۱۴.۳ متر طول و کمتر از ۹.۱ متر دهانه بال دارد. حداکثر شدت آن ۲.۲ ماخ می‌رسد و سقف پرواز آن نزدیک به ۵۴,۰۰۰ فوت است. تسلیحات آن شامل موشک کروز Black Shahine و موشک‌های هوا‌به‌هوای Mica NG است.

در روبه رو، Rafale F4 در سطحی متفاوت قرار دارد. این جنگنده مقداری بزرگ‌تر است و نزدیک به ۱۵.۲ متر طول و ۱۱ متر دهانه بال دارد.. این چنین به‌جای یک موتور، از دو موتور منفعت گیری می‌کند که هم قوت پیشرانه بیشتری فراهم می‌کند و هم در صورت خرابی یکی از موتورها، قابلیت مطمعن بیشتری دارد. شدت آن مقداری کمتر و نزدیک به ۱.۸ ماخ است و سقف پرواز آن نیز به نزدیک به ۵۰ هزار فوت می‌رسد. اما این افترا با تسلیحات گسترش یافتهتر جبران می‌کند؛ از جمله موشک‌های دوربرد Meteor، کیت هدایت دقیق Hammer و موشک‌های کروز Scalp. این چنین از نظر نهان‌کاری و بقاپذیری نیز این جنگنده نسبت به میراژ گسترش یافتهتر است.