لزوم ساخت و ساز مقاوم در برابر زلزله/ سکون لرزه ای تهران نباید جهت غفلت شود_آفتاب شرق

علی بیت‌اللهی  با اشاره به وقوع زمین لرزه ۳.۴ ریشتری فشم، اظهار داشت: برپایه گزارش مرکز لرزه‌نگاری موسسه ژئوفیزیک دانشگاه تهران (IRSC)، زلزله ای به بزرگای ۳.۴ در ساعت ۵۰ دقیقه بامداد آخرین روز مرداد ماه ۱۴۰۴ در عمق ۵ کیلومتری و به فاصله ۸ کیلومتری شمشک، ۹ کیلومتری فشم، ۲۱ کیلومتری شمال لواسان و در فاصله مستقیم ۳۵ کیلومتری از محدوده مرکزی شهرتهران ( ۲۰ کیلومتری مرز شمالی شهر تهران) و در مجاورت روستای لالان رقم خورد که با دقت به بزرگای این رخداد، خسارت و آسیبی برای زلزله ۳.۴ فشم استان تهران برآورد نمی شود.

وی او گفت: بر پایه نقشه های رقومی گسل های محدوده تهران، رومرکز زلزله در مجاورت ۱.۵ کیلومتری جنوب شاخه شرقی گسل طالقان و ۷ کیلومتری شمال گسل مشاء واقع شده است .

بیت‌اللهی در ادامه گفت: با در نظر گرفتن خطاهای طبیعی حاضر در مکان‌یابی زلزله ها و با دقت به سازوکار گسل های شناخته شده محدوده شمالی تهران، به گمان زیاد شاخه شرقی گسل طالقان، می تواند به گفتن گسل مسبب این زمین‌لرزه معارفه شود.

وی اظهار داشت: از دیدگاه لرزه خیزی بزرگ مقیاس محدوده، مسئله حائز اهمیت این است که بر پایه داده های مرکز لرزه نگاری در زمان ۲۰ سال تازه محدوده رومرکزی شرق شمشک، غرب گرمابده و کانون این زلزله در مجاورت روستای لالان، محدوده تنک لرزه ای و با نرخ لرزه خیزی پایین بوده است که رخداد این زمین لرزه تاکیدی بر فعال بودن گسل های شمالی تهران و تکتونیسم پویای این گستره است.

این استاد دانشگاه خاطرنشان کرد: هر چند محدوده مجاور اطراف زلزله فشم، تعداد رخداد ثبت شده کمتری را داراست، با این توصیف در شعاع نزدیک به ۱۰۰ کیلومتری اطراف زلزله، تعداد ۷۸۱ زلزله با بزرگی ۲.۵ و بالاتر در گستره اطراف رومرکز از سال ۲۰۰۶ میلادی تا زمان وقوع زلزله ۳.۴ فشم استان تهران به ثبت رسیده است؛ از این تعداد ۲ زمین‌لرزه با بزرگی ۵ و بالاتر و ۲۰ زلزله با بزرگی ۴ تا ۵ و بقیه زمین‌لرزه‌ها کوچکتر از بزرگی ۴ در اطراف رومرکز گسترده شده‌اند که معرف لرزه خیز بودن کلی منطقه است.

وی یادآور شد: فعال بودن گسل های محدوده شمالی تهران و سکونتگاه های اطراف، نشان‌دهنده دینامیسم و پویائی تکتونیک منطقه است؛ هر چند که سالیان سال است که رخدادهای سترگ لرزه ای توانایی نشده است و این سکون لرزه ای نباید جهت غفلت باشد.

عضو هیات علمی مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی او گفت: نزدیک به ۱۰ میلیون نفر در شعاع ۵۰ کیلومتری اطراف رومرکز زلزله ۳.۴ ریشتری ساکن می باشند، آشکار است که ریسک لرزه ای به‌طور بالقوه در منطقه بالاست که با دقت به وجود ساختمان های با کیفیت پایین و بیشتر از ۳۰۰ هزار واحد مسکونی فاقد اسکلت ( روستایی و شهری)، در صورت رخدادهای بزرگتر و شدیدتر، انتظار خسارت و تلفات بالاست.

بیت‌اللهی اصرار کرد: اجتناب جدی از هرگونه ساخت و ساز در حریم گسل ها با مقصد افت ریسک، مقاوم سازی ساختمان های با درجه اهمیت بالا و زیاد بالای حاضر در تهران و محدوده های اطراف، نکات کلیدی در افت ریسک لرزه ای تهران است.

وی ادامه‌داد: به‌گفتن یک راهبرد کلان نیز، برنامه ریزی برای توقف جمعیت پذیری و مهاجرت معکوس جمعیتی تهران و اطراف آن نیز باید به‌طور جدی مورد دقت مسئولان قرار گیرد.

این استاد دانشگاه گفتن‌داشت:‌از دیدگاه لرزه ای نیز، پایش جنبائی گسل های تهران و شاخص های پیش نشانگر لرزه‌ای، نصب تجهیزات، گسترش ایستگاه های لرزه نگاری، شتابنگاری و GPS برای تهران و اطراف آن زیاد الزام دارد.