بر پایه قوانین بین‌المللی بشردوستانه از جمله پروتکل اول الحاقی به کنوانسیون‌های ژنو (۱۹۷۷)، دعوا به عمد به مراکز آموزشی و دانشگاهی که فاقد کاربری نظامی باشند، «جنایت جنگی» محسوب می‌شود.

با این حال، رژیم آمریکا و اسرائیل در کاری خلاف همه موازین حقوقی و اخلاقی، دست‌کم سه دانشگاه بزرگ ایران را در فاصله کوتاهی مقصد حملات هوایی و موشکی خود قرار داده است.

دعوا به دانشگاه علم و صنعت ایران در ۸ فروردین ۱۴۰۵

در بامداد روز شنبه ۸ فروردین ۱۴۰۵، جنگنده‌های رژیم آمریکایی-صهیونیستی ساختمان‌های آموزشی و پژوهشی دانشگاه علم و صنعت ایران را مورد اصابت قرار دادند.

روابط عمومی این دانشگاه خبرداد که این دعوا علتداخل آمدن خسارت جدی به ساختمان‌های تحقیقاتی و آموزشی شده است.

این چنین این دعوا رعب و وحشت گسترده‌ای بین ساکنان اماکن مسکونی و تجاری مجاور و نیز بیماران بیمارستان نزدیک دانشگاه تشکیل کرد.

خوشبختانه این دعوا تلفات جانی در پی نداشت، اما دانشگاه علم و صنعت ایران در بیانیه خود پافشاری کرد که دعوا به مراکز علمی و دانشگاهی مغایر با اصول انسانی و خلاف قوانین بین‌المللی است.

دعوا به دانشگاه شهید بهشتی در ۱۴ فروردین ۱۴۰۵

تنها شش روز بعد از دعوا به علم و صنعت، رژیم صهیونیستی با حمایتآمریکا، دانشگاه شهید بهشتی تهران را مقصد قرار داد.

در این دعوا، ساختمان آزمایشگاهی برادران قاسمی که محل استقرار پژوهشکده لیزر و پلاسماست، مورد اصابت دو پرتابه قرار گرفت.

مجتمع خوابگاهی کوی خواهران نیز صدمه جدی دید و تعداد بسیاری از درب و پنجره‌ها شکسته شد. این چنین خسارت‌هایی به کوی برادران و ساختمان‌های مجاور داخل آمد.

نیروهای امدادی در محل وجود یافتند و خوشبختانه تلفات انسانی گزارش نشده است.

گزارش‌ها حاکی از آن است که پیش از این نیز چند ساختمان تحقیقاتی در پردیس فنی و مهندسی شهید عباسپور مقصد حملات شبیه قرار گرفته می بود.

دعوا هوایی به دانشگاه صنعتی شریف امروز ۱۷ فروردین ۱۴۰۵

سومین جنایت جنگی علیه نهاد علم در ایران، بامداد روز دوشنبه ۱۷ فروردین ۱۴۰۵ علیه دانشگاه صنعتی شریف رقم خورد. در این دعوا، مسجد دانشگاه شریف و این چنین پست گاز این دانشگاه مقصد اصابت قرار گرفت.

بر تاثییر این دعوا، محله شریف با قطعی موقت گاز مواجه شد و محور خیابان آزادی به طور کامل مسدود گردید. شهردار منطقه ۹ تهران نیز اصابت به پست گاز دانشگاه را قبول کرد.

این دعوا در حالی صورت گرفت که از ابتدای جنگ، دانشگاه‌های علم و صنعت و شهید بهشتی قبلاً مقصد قرار گرفته بودند. خوشبختانه در این دعوا نیز گزارشی از تلفات جانی انتشار نشده است.

این چنین در پی دعوا صبح امروز، زیرساخت محاسباتی دانشگاه صنعتی شریف مورد اصابت قرار گرفت. مطابق گزارش، ساختمان مرکز محاسبات و مرکز پردازنده گرافیکی (GPU) این دانشگاه که یکی از زیرساخت‌های مهم علمی سرزمین محسوب می‌شود، در این دعوا صدمه دید و بخشی از تجهیزات پردازشی و آزمایشگاهی آن دچار خسارت شد.

در بازدید مسئولان از محل، اشکار شد که قسمت‌هایی از ساختمان رازی و زیرساخت‌های مرتبط با سامانه‌های پردازشی و تجهیزات محاسباتی صدمه دیده‌اند و تیم‌های دانشگاه در حال بازدید مقدار خسارت، ایمن‌سازی فضاها و برنامه‌ریزی برای برگشت دادن فعالیت‌های آموزشی و پژوهشی می باشند.

در جریان این دعوا، بخشی از زیرساخت محاسباتی مبتنی بر هوش مصنوعی سرزمین که در قالب مرکز داده و سامانه‌های پردازش گرافیکی در دانشگاه صنعتی شریف فعالیت می‌کند، در محدوده صدمه قرار گرفت.

آمریکا در همسایگی ایران چه دارایی‌های دانشگاهی دارد؟

در حالی که ایالات متحده و رژیم صهیونیستی مراکز علمی ایران را مقصد حملات مستقیم قرار داده‌اند، آمریکا طی دو دهه تازه شبکه گسترده‌ای از دانشگاه‌های وابسته و معتبر خود را در کشورهای همسایه ایران به وجود اورده است.

این دانشگاه‌ها در سه سطح کلی با ایالات متحده مرتبط می باشند: نخست، دانشگاه‌هایی که به طور شعبه مستقیم از دانشگاه مادر در آمریکا فعالیت می‌کنند و مدارک معتبر آمریکایی اعطا می‌کنند. دوم، دانشگاه‌هایی که توسط نهادهای رسمی اعتباربخشی در داخل ایالات متحده معتبر شناخته شده‌اند. سوم، دانشگاه‌هایی که با دانشگاه‌های تراز اول آمریکا همکاری راهبردی دارند.

در ادامه، با اهمیت ترین این دارایی‌های آمریکایی به تفکیک سرزمین معارفه خواهد شد.

قطر؛ متمرکزترین وجود با شش شعبه مستقیم دانشگاه‌های آمریکا

قطر در «شهر آموزش» خود، میزبان شش شعبه مستقیم از دانشگاه‌های معتبر آمریکاست. این شعبه‌ها نه تنها الگو، بلکه مدیریت، اساتید و مدارک خود را از دانشگاه مادر در آمریکا دریافت می‌کنند.

این شش دانشگاه عبارت هستند از: دانشگاه نورث‌وسترن در قطر (Northwestern University in Qatar) در شهر دوحه، دانشگاه جرج‌تاون در قطر (Georgetown University in Qatar) در شهر دوحه، دانشگاه کارنگی ملون در قطر (Carnegie Mellon University in Qatar) در شهر دوحه، دانشگاه تگزاس ای اند ام در قطر (Texas A&M University at Qatar) در شهر دوحه، دانشگاه کامنولث ویرجینیا در قطر (Virginia Commonwealth University in Qatar) در شهر دوحه و کالج پزشکی وایل کرنل در قطر (Weill Cornell Medicine – Qatar) در شهر دوحه.

بر پایه گزارش‌های بین‌المللی، قطر بین سال‌های ۲۰۰۰ تا ۲۰۲۱ مبلغ ۴.۷ میلیارد دلار به دانشگاه‌های آمریکایی پشتیبانی کرده است. از زمان اغاز ثبت‌نام‌ها تا بحال، مجموعاً ۶.۳ میلیارد دلار برای این منظور هزینه شده است.

دانشگاه جرج‌تاون در قطر در آوریل ۲۰۲۵ قرارداد خود را با بنیاد قطر برای ۱۰ سال دیگر تمدید کرد. این شعبه از سال ۲۰۰۵ تا بحال بیشتر از ۹۰۹ میلیون دلار از قطر پشتیبانی دریافت کرده است.

کالج پزشکی وایل کرنل در قطر نیز نزدیک به ۱.۸ میلیارد دلار پشتیبانی مالی از قطر دریافت کرده است.

امارات متحده عربی؛ چهار دانشگاه با اعتبار رسمی آمریکایی

امارات متحده عربی چهار دانشگاه دارد که در گفتن خود واژه «آمریکایی» را دارند و همه انها توسط نهادهای رسمی اعتباربخشی در ایالات متحده معتبر شناخته شده‌اند.

دانشگاه آمریکایی شارجه (American University of Sharjah – AUS) در شهر شارجه از ژوئن ۲۰۰۴ توسط کمیسیون ایالت‌های میانه در آمریکا معتبر است. این کمیسیون مؤسساتی همانند دانشگاه پرینستون و دانشگاه جانز هاپکینز را نیز اعتباربخشی می‌کند.

دانشگاه آمریکایی دبی (American University in Dubai – AUD) در شهر دبی نیز به تازگی شراکت خود را با دانشکده پزشکی پرلمن دانشگاه پنسیلوانیا (پن مدیسین) برای تأسیس اولین دانشکده پزشکی چهارساله به سبک آمریکایی در منطقه اظهار کرده است. این دانشکده قرار است در سال ۲۰۲۷ افتتاح شود.

دانشگاه آمریکایی رأس‌الخیمه (American University of Ras Al Khaimah – AURAK) در شهر رأس‌الخیمه و دانشگاه آمریکایی در امارات (American University in the Emirates – AUE) در شهر دبی نیز دارای اعتبار رسمی آمریکایی می باشند.

علاوه بر این چهار دانشگاه، دانشگاه نیویورک ابوظبی (New York University Abu Dhabi – NYUAD) در شهر ابوظبی نیز به گفتن شعبه مستقیم دانشگاه نیویورک فعالیت می‌کند. در فوریه ۲۰۲۵، مدرسه بازرگانی استرن در این دانشگاه نخستین کلاس MBA خود را راه‌اندازی کرد.

کویت؛ دانشگاه آمریکایی با شراکت رسمی دارتموث

دانشگاه آمریکایی کویت (American University of Kuwait – AUK) در شهر کویت در سال ۲۰۰۳ تأسیس شد. این دانشگاه از همان زمان با کالج دارتموث (Dartmouth College) از دانشگاه‌های آیوی لیگ آمریکا شراکت راهبردی دارد.

این شراکت در ژانویه ۲۰۲۵ تمدید شده است. بر پایه آن، دارتموث خدمات مشاوره‌ای در عرصه‌های مدیریتی، فنی و مهندسی و این چنین تبادل استاد و دانشجو اراعه می‌دهد.

برنامه‌های مهندسی این دانشگاه توسط کمیسیون اعتباربخشی مهندسی و فناوری (ABET) در آمریکا معتبر است. کالج کسب‌وکار آن نیز توسط AACSB معتبر شناخته شده است.

بحرین؛ دانشگاه آمریکایی با اعتبار WASC و همکاری با MIT

دانشگاه آمریکایی بحرین (American University of Bahrain – AUBH) در شهر الرفاع (نزدیک منامه) در سپتامبر ۲۰۱۹ فعالیت خود را اغاز کرد. در تاریخ ۱۷ مارس ۲۰۲۳، این دانشگاه موفق به اخذ اعتبار رسمی از کمیسیون ارشد کالج‌ها و دانشگاه‌های غرب (WASC – WSCUC) در ایالات متحده شد.

WASC یکی از هفت نهاد مهم اعتباربخشی در آمریکاست. این دانشگاه این چنین همکاری خود را با برنامه MISTI مؤسسه فناوری ماساچوست (MIT) ادامه می‌دهد.

این شراکت که برای چهارمین سال متوالی ادامه یافته است، کارگاه‌های آموزشی انحصاری را برای دانشجویان دانشگاه در سراسر بحرین برگزار می‌کند.

عربستان سعودی؛ اولین شعبه مستقیم دانشگاه آمریکا در ریاض

عربستان سعودی در اکتبر ۲۰۲۵ مجوز تأسیس شعبه دانشگاه نیوهیون (University of New Haven – Riyadh Branch) از ایالت کنتیکت آمریکا را در شهر ریاض صادر کرد.

این دانشگاه اولین دانشگاه خارجی (و آمریکایی) است که مجوز تأسیس شعبه بین‌المللی در عربستان سعودی را دریافت کرده است.

شعبه ریاض قرار است در پاییز ۲۰۲۶ فعالیت خود را اغاز کند. در صورت منفعت‌برداری کامل، این شعبه پذیرای ۱۳,۰۰۰ دانشجو خواهد می بود و شامل سه دانشکده مهم خواهد می بود: کالج کسب‌وکار و نوآوری دیجیتال، کالج مهندسی و تشکیل پیشرفته، و کالج هنر و علوم کاربردی.

مستندات حاضر مشخص می کند که ایالات متحده شبکه گسترده و آشکاری از دانشگاه‌های وابسته و معتبر خود را در همسایگی ایران به وجود اورده است.

این دانشگاه‌ها یا شعبه مستقیم دانشگاه‌های آمریکا می باشند (همانند قطر و عربستان)، یا توسط نهادهای رسمی آمریکا اعتباربخشی شده‌اند (همانند امارات و بحرین) و یا با دانشگاه‌های آیوی لیگ آمریکا همکاری راهبردی دارند (همانند کویت).

آنچه از بازدید دقیق میدان دانشگاهی کشورهای شورای همکاری خلیج‌فارس برمی‌آید، این است که ایالات متحده طی دو دهه قبل، بدون هیچ سر و صدای رسانه‌ای، یکی از گسترده‌ترین شبکه‌های فرامرزی آموزش عالی خود را در همسایگی جمهوری اسلامی ایران به وجود اورده است.

از شش شعبه مستقیم دانشگاه‌های تراز اول آمریکا در قلب شهر آموزش قطر گرفته تا چهار دانشگاه با نام و اعتبار رسمی آمریکایی در امارات و نیز شراکتهای راهبردی با دانشگاه‌های آیوی لیگ در کویت و بحرین، همه انها حاکی از یک حقیقت انکارناپذیرند: آمریکا دارایی‌های علمی، فناورانه و نرم‌افزاری بسیاری را در فاصله کمتر از چندصد کیلومتری مرزهای ایران مستقر کرده است.

این دارایی‌ها تنها به ساختمان‌های آموزشی محدود نمی‌شوند. بلکه شامل ابررایانه‌ها، مراکز داده، کلاسترهای پردازش گرافیکی (GPU) و زیرساخت‌های پیشرفته هوش مصنوعی می باشند که برخی از آنها با شراکت مستقیم شرکت‌های فناوری آمریکا همانند مایکروسافت، انویدیا و اوپن‌ای‌آی در حال ساخت یا منفعت‌برداری می باشند.

در شرایطی که حملات هوایی به دانشگاه‌های ایران با گفتن «اهداف نظامی» توجیه می‌شود، نمی‌توان وجود این چنین مجموعه‌های عظیم علمی-فناوری آمریکایی در همسایگی را نادیده گرفت. این دانشگاه‌ها و زیرساخت‌های وابسته به آنها، به گفتن اهداف راهبردی و دارایی‌های مورد قیمت فرامرزی ایالات متحده محسوب خواهد شد.