محققان اسپانیایی در یک مطالعه تازه هشدار داده‌اند که مصرف طویل‌زمان شیرین‌کننده‌ مصنوعی آسپارتام، که در نوشابه‌های رژیمی و این چنین محصولاتی همانند آدامس یافت می‌شود، امکان پذیر سلامت قلب و مغز را به خطر بیندازد.

مطابق گزارش‌ها، این ماده که شیرینی آن نزدیک به ۲۰۰ برابر شکر معمولی است و کالری مقداری دارد، سال‌ها است به‌گفتن جایگزینی برای افت مصرف قند و کنترل وزن منفعت گیری می‌شود، اما تحقیقات تازه مشخص می کند که حتی مصرف در دوزهای پایین نیز می‌تواند عوارض جانبی مهمی داشته باشد.

خطرات آسپارتام برای قلب و مغز

در مطالعه‌ای که توسط محققان مرکز همکاری‌های تحقیقاتی در عرصه مواد زیستی در سن سباستین بر روی موش‌ها انجام شد، حیوانات به زمان یک سال در معرض دوزی معادل ۷ میلی‌گرم آسپارتام به ازای هر کیلوگرم وزن بدن قرار گرفتند؛ این مقدار نزدیک به یک‌ششم حداکثر دوز روزانه پیشنهاد‌شده برای انسان‌ها توسط سازمان جهانی بهداشت، آژانس دارویی اروپا و FDA آمریکا است.

نتایج نشان داد که مصرف آسپارتام جهت افت چربی بدن به مقدار نزدیک به ۲۰ درصد می‌شود، اما هم‌زمان با این افت، تغییرات پاتوفیزیولوژیک در قلب و مغز مشاهده شد. به‌طور اشکار، موش‌ها نشانه‌هایی از افزایش خفیف حجم عضله قلب (هیپرتروفی قلبی) و افت کارکرد شناختی داشتند و توان خروجی قلب در بطن چپ و راست به ترتیب ۲۶ و ۲۰ درصد افت یافت. ضخامت عضله میانی قلب نیز نزدیک به ۲۵ درصد افت اشکار کرد و تغییرات رفتاری و مغزی مشاهده شد.

محققان در مقاله خود در مجله Biomedicine & Pharmacotherapy پافشاری کردند که این یافته‌ها مشخص می کند حتی دوزهای مجاز آسپارتام می‌توانند کارکرد اندام‌های حیاتی را تحت تأثیر قرار دهند و الزامی است که محدودیت‌های ایمنی مصرف برای انسان‌ها مورد بازبینی قرار گیرد. آن‌ها افزودند که این نتایج از طریق داده‌های گسترده‌ای شامل تصویربرداری عملکردی و مولکولی، تست‌های شناختی و اندازه‌گیری‌های فیزیولوژیک به‌دست آمده و اولین مطالعه‌ طویل‌زمان است که اثرات مزمن مصرف آسپارتام را با دقت بازدید کرده است.

بااین‌حال، انجمن بین‌المللی شیرین‌کننده‌ها (ISA) با احتیاط نسبت به تعمیم مستقیم این نتایج به انسان‌ها هشدار داد و اشاره کرد که تفاوت‌های فیزیولوژیک کلیدی بین انسان و موش، ازجمله متابولیسم، طول عمر، فیزیولوژی قلب و مصرف انرژی مغز، محدودیت‌هایی در تفسیر مستقیم تشکیل می‌کند. این چنین تحقیقات انسانی نشان داده‌اند که آسپارتام و دیگر شیرین‌کننده‌های کم‌کالری به‌تنهایی وزن بدن را افت نمی‌دهند و اثرات مشاهده‌شده در موش‌ها امکان پذیر با فرایند طبیعی پیری هم مرتبط باشد.