دکتر وحید محمدکریمی – فوق تخصص خون و سرطان بالغین و عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز به مناسبت فرارسیدن هفته ملی مبارزه با سرطان، در خصوص سرطان روده بزرگ (کولورکتال) به تشریح ابعاد علمی، پیشگیرانه و درمانی این بیماری پرداخت.

عوامل مؤثر در ابراز سرطان روده بزرگ

این فوق تخصص خون و سرطان بالغین در ادامه به عوامل مؤثر در ابراز این بیماری اشاره کرد و او گفت: عوامل بسیاری در ابتلا به سرطان روده بزرگ نقش دارند که می‌توان آن‌ها را به دو دسته عوامل غیرقابل تحول و عوامل قابل تحول تقسیم کرد؛ سن بالای ۵۰ سال، سابقه خانوادگی ابتلا به سرطان روده بزرگ یا پولیپ‌های آدنوماتوز، بیماری‌های التهابی روده همانند کرون و کولیت اولسراتیو و برخی سندرم‌های ژنتیکی ارثی، از با اهمیت ترین عوامل غیرقابل تحول محسوب خواهد شد.

محمدکریمی در ادامه گفت: در روبه رو، سبک زندگی ناسالم، همانند رژیم غذایی کم‌فیبر و پرچرب، مصرف گوشت قرمز و فرآوری‌شده، چاقی و اضافه وزن، کم‌تحرکی و عدم فعالیت بدنی منظم، مصرف سیگار و الکل، از عوامل قابل تحول می باشند که با اصلاح آن‌ها می‌توان ریسک ابتلا را به مقدار قابل توجهی افت داد.

شناخت علائم، کلید تشخیص زودهنگام

وی یکی از چالش‌های اساسی در روبه رو با سرطان روده بزرگ را عدم وجود علائم اشکار در مرحله های اولیه گفت و او گفت: تعداد بسیاری از بیماران در ابتدای بیماری هیچ علامتی ندارند یا علائم آن‌ها زیاد خفیف و غیر اختصاصی است. با این حال، دقت به برخی نشانه‌ها می‌تواند زیاد راه‌گشا باشد.

این عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز پیشنهاد کرد که در صورت ابراز علائمی ناشی از تحول در الگوی اجابت مزاج اسهال یا یبوست طویل‌زمان، وجود خون در مدفوع به رنگ روشن یا تیره، حس درد یا گرفتگی مزمن در ناحیه شکم، کم خونی ناشی از فقر آهن، افت وزن بی‌علت، حس دفع ناکامل، و خستگی و ضعف مداوم به‌اختصاصی اگر برای زمان طویل ادامه یابند، باید جدی گرفته شده و فرد به پزشک مراجعه کند.

محمدکریمی با گفتن این که غربالگری، یکی از مؤثرترین راهکارها برای تشخیص زودهنگام و نجات جان بیماران است، افزود: : بهترین راه برای مبارزه با سرطان روده بزرگ، تشخیص آن در مرحله های اولیه است، وقتی که درمان مؤثرتر بوده و شانس بهبودی کامل زیاد بالاست.

روش های غربالگری سرطان روده بزرگ

به حرف های وی، راه حلهای مختلفی برای غربالگری وجود دارد که با اهمیت ترین آن‌ها کولونوسکوپی، سیگموئیدوسکوپی و تست‌های بازدید خون مخفی در مدفوع (FOBT)است، پیشنهاد می‌شود افراد با ریسک متوسط از سن ۴۵ یا ۵۰ سالگی، تحت نظر پزشک، غربالگری را اغاز کنند. برای افرادی که سابقه خانوادگی یا عوامل خطر بالاتری دارند، امکان پذیر نیاز به اغاز زودهنگام‌تر و فواصل مختصر‌تر غربالگری باشد.

این متخصص با اشاره به پیشرفت‌های دیدنی در حوزه درمان سرطان، افزود: خوشبختانه علم پزشکی در عرصه درمان سرطان روده بزرگ دستاوردهای قابل توجهی داشته است. جراحی، هم چنان ستون مهم درمان تومورهای قابل برداشتن است.

محمدکریمی در ادامه گفت: شیمی‌درمانی، پرتودرمانی و ایمونوتراپی نیز در سال‌های تازه نقش زیاد مهمی در کنترل بیماری، افت عوارض و بهبود بقای بیماران ایفا می‌کنند. انتخاب روش درمانی به مرحله بیماری، حالت عمومی بیمار و ویژگی‌های مولکولی تومور بستگی دارد و این تصمیم در جلسات تومور بورد با وجود تیم تخصصی اتخاذ می‌شود.

پیشگیری، قدرتمندترین سلاح در روبه رو سرطان

بنابر اظهار وبدا، وی، ضمن پافشاری بر نقش حیاتی پیشگیری در ابتلا به سرطان ها، او گفت: در هفته ملی مبارزه با سرطان، ملزوم است بر اهمیت سبک زندگی سالم پافشاری کنیم؛ مصرف میوه‌ها، سبزیجات و غلات کامل سرشار از فیبر، افت مصرف گوشت قرمز و غذاهای فرآوری‌شده، نگه داری وزن سالم، فعالیت بدنی منظم و ترک سیگار با اهمیت ترین عمل های می باشند.