شگفتی های مغز؛ ۱۱ روز تاب‌آوری مغز روبه رو بی خوابی_آفتاب شرق

او همین طور گفت: با دقت به این که قسمت بسیاری از بیماری‌های مغز و اعصاب قابلیت پیشگیری دارند انتخاب این روز به منظور معطوف کردن دقت مردم و مسئولان و سیاستگذاران کشورهای گوناگون به سلامت مغز با نگاه پیشگیرانه است.

زالی آلزایمر را بیماری زیاد پیچیده ای برشمرد و افزود: متاسفانه پیش بینی می‌شود که در سال‌های آتی در روال جهانی از جمله ایران با افزایش این بیماری مواجه شویم؛ آمار جهانی دلالت بر این دارد که ۳۵ درصد افراد بالای ۸۵ سال درخطر ابتلای به آلزایمر قرار دارند.

به حرف های وی، ابراز آلزایمر در سنین زیر ۶۵ سال شایع نیست و در صورت ابتلای فرد زیر ۶۵ سال نیاز به بازدید‌های تکمیلی وجود دارد.

زالی با اشاره به این که مغز یکی از پیچیده‌ترین ارگان‌های بدن است، او گفت: پرمصرف‌ترین قسمت بدن از نظر انرژی مغز است؛ مغز تنها دو درصد وزن بدن را راه اندازی می دهد اما ۲۵ درصد برون‌ده قلب به مغز تعلق دارد.

وی با گفتن این که وزن مغز انسان نزدیک به ۱۳۶۰ گرم است، گفت: وزن مردان ۱۰ درصد زیاد تر از وزن مغز زنان است، اما این به معنی باهوشتر بودن مردان نیست، برای مثال وزن مغز انیشتین ۱۲۳۰ گرم بوده که از وزن مغز یک انسان نرمال نیز کمتر است.

به حرف های وی، چگالی یا تراکم سلول‌های عصبی در زنان زیاد تر از مردان است.

وی درمورد برخی از شگفتی‌های مغز زنان که مردان از آن محروم می باشند، او گفت: برای مثال مردان هنگامی جلوی تلویزیون روزنامه می‌خوانند فقط حواسشان به روزنامه است و فهمید وقایع اطراف نمی‌شوند اما زنان همزمان آشپزی، تماشای تلویزیون، دقت به فرزندان و … را به طور همزمان انجام خواهند داد و این از ویژگی‌های مغز زنان است که همزمان چند ماموریت و کار را انجام می دهند.

دکتر زالی یادآور شد: در مغز بخشی به نام هیپو کامپ وجود دارد که با حافظه و پردازش اطلاعات ربط مستقیم دارد که در زنان از مردان بزرگتر است و در دوران قاعدگی زنان به علت نوسانات هورمونی فعالیت هیپوکامپ تحول می‌یابد و در ابتدای این دوره با انتهای آن متفاوت است.

وی با اشاره به اهمیت کار مغز او گفت: روزانه بیشتر از ۵۰ هزار فکر به ذهن ما خطور می کند که متاسفانه ۷۰ درصد آن‌ها افکار منفی (خودبینی، هراس، استرس، اضطراب و… ) است.

 زالی در ادامه گفت: در طول هر دقیقه مغز این توانایی را داراست که ۳۵۰۰ فکر به ذهنش خطور کند و قوت پردازش اطلاعات در مغز انسان ۳۰ برابر ابرکامپیوترهای جاری جهان است.

این استاد دانشگاه با اشاره به وجود ۱۰۰ میلیارد نورون مغزی و ۶۴۴ کیلومتر عروق خونی در جمجمه انسان، او گفت: اگر قسمتی از مغز انسان به اندازه یک دانه ماسه را در نظر بگیریم در آن بیشتر از ۱۰هزار نورون و ۱۵۰۰ سیناپس اتصالات عصبی وجود دارد.

این متخصص جراحی مغز و اعصاب با گفتن این که در زمان تکامل جنین نیز در هر دقیقه ۸ هزار سلول عصبی تشکیل می‌کند، او گفت: تعداد سلول‌های عصبی ما در زمان تولد یکسان است و تحول نمی‌کند اما اتفاق‌ای تحت گفتن انعطاف پذیری مغز که با راه اندازی اتصالات مغز تشکیل می‌شود علتتکامل مغزی شده که این فرایند از زمان تولد تا ۲۵ سالگی ادامه می‌یابد.

او همین طور گفت: از ۲۵ سالگی به سپس فرایند پیر شدن یا aging  اغاز می‌شود. اما با بالا رفتن سن برخی توانایی‌های انسان افزایش می‌یابد برای مثال از ۸۰ سالگی به سپس توان مهارتی واژگانی افراد گسترش می‌یابد.

وی با گفتن این که از ۲۰ هزار سال پیش تا بحال مغز بشر به اندازه یک توپ تنیس کوچکتر شده است، او گفت: یکسری از کارکردهای مغز ما در طول زمان کمتر شده است.

زالی با اشاره به این که موقعیت یابی(GPS) در طول تکامل مغز انسان از قبل به ما به ارث رسیده است، او گفت: اما هنگامی از GPS گوشی همراه منفعت گیری می‌کنیم این توانایی در مغز ما تحلیل می‌رود.

 

این متخصص یادآور شد: از اواسط قرن ۱۸ تقریبا ۱۳.۵ نمره IQ بشر به علت واگذاری بخشی از فعالیت‌های مغزی ما کم شده است.

زالی با گفتن این که بزرگی مغز نشانه هوش زیاد تر انسان نیست، او گفت: مغز انسان‌های نئاندرتال ۱۰ درصد از انسان امروزی بزرگتر بوده است.

زالی منفعت گیری از یک نمیکره مغز را یک باور غلط برشمرد و او گفت: جز او گفت و گو تکلم و نگارش، ما در آن واحد از هر دو نیمکره مغز منفعت گیری می‌کنیم.

به حرف های وی، انسان در حالت عادی از همه قسمت‌های مغز خود منفعت گیری می‌کند و حتی در حالت خواب نیز مغز انسان فعال است.

زالی با اشاره به وابستگی شدید مغز انسان به قند او گفت: مغز انسان تنها پنج تا ۱۰ دقیقه می تواند نرسیدن خون و اکسیژن را تحمل کند و سپس از آن سلول‌های مغزی صدمه می بیند.

وی با اشاره به ویژگی های شگفت انگیز مغز او گفت: مغز انسان می تواند تا ۱۱ روز بی خوابی و تا دو روز عدم دریافت آب را تحمل کند؛ این چنین پیش بینی می‌شود تا ۲۰ روز با منفعت گیری از برخی ذخایر انرژی بدون غذا دوام بیاورد.

زالی با اشاره به کاوش‌های صورت گرفته در شهر سوخته خاطرنشان کرد: اولین جراحی جمجمه و مغز دنیا توسط ایرانیان انجام شده است. این جراحی مربوط به دختر ۱۳ ساله دارای جمجمه بزرگتر از حد معمول و بیماری هیدوسفالی(افزایش آب مغز) بوده است. پزشکان ایران باستان با تشکیل یک سوراخ در داخل استخوان آهیانه سمت راست جمجمه این بیمار آب اضافه مغز را خارج کردند.

زالی با اشاره به تاثییر بخشی این جراحی او گفت: مطالعات نشان داده که این بیمار تا یکسال بعد از انجام این عمل جراحی زنده بوده است.

بنابر اظهار وزارت بهداشت، وی با اشاره به دیگر ابعاد تمدنی شهر سوخته یادآور شد که اولین چشم مصنوعی نیز در شهر سوخته یافته شده است که مربوط به چشم چپ یک خانم ۳۵ ساله در پنج هزار سال پیش است.

وی در آخر با اصرار بر الزام آشنایی با تاریخ پزشکی ایران باستان، او گفت: با دقت به این توانایی و پیشرفت ایرانیان، امروز در حوزه جراحی مغز و اعصاب در اقصی نقاط سرزمین جراحان برجسته مغز و اعصاب در لبه دانش حرکت می‌کنند.