درمان‌های مختلفی برای این نوع درد به کار می‌روال؛ از داروهای شیمیایی همانند ایبوپروفن و استامینوفن گرفته تا راه حلهای غیر دارویی همانند ماساژ، طب سوزنی و رایحه‌درمانی. اما داروهای شیمیایی بعضی اوقات عوارضی همانند تهوع، خواب‌آلودگی یا مشکلات گوارشی دارند. در سال‌های تازه، تمایل به منفعت گیری از گیاهان دارویی افزایش یافته است. یکی از این گیاهان، سنبل‌الطیب است که به‌علت خاصیت آرام‌قسمت و ضد انقباضی خود شناخته می‌شود. این گیاه با ترکیبات فعالی چون اسید والرنیک و فالون‌ها، می‌تواند دردهای عضلانی را افت دهد و سیستم عصبی را آرام کند. پژوهش‌های قبل نیز نشان داده‌اند که ترکیبات شبیه در گیاهانی همانند بابونه، زعفران و انیسون علتکاهش دردهای قاعدگی و زایمانی خواهد شد.

ماهرخ دولتیان، استاد گروه مامایی و بهداشت باروری در دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، همراه با سه همکار خود و همکاری دانشگاه آزاد اسلامی کرج، در همین عرصه تحقیقی بالینی را برای بازدید تاثییر کپسول سنبل‌الطیب بر شدت درد بعد از زایمان انجام داده‌اند. این پژوهش در قالب یک کارآزمایی بالینی اتفاقی و سه‌سوکور طراحی شد؛ یعنی نه مادران، نه پژوهشگران و نه تحلیل‌گران داده نمی‌دانستند چه فردی داروی واقعی و چه فردی دارونما دریافت کرده است.

در این مطالعه، هفتاد مادر که به‌تازگی زایمان کرده بودند به دو گروه تقسیم شدند. گروه نخست هر هشت ساعت یک کپسول مفنامیک اسید ۲۵۰ میلی‌گرمی به همراه یک کپسول ۵۰۰ میلی‌گرمی سنبل‌الطیب دریافت کردند. گروه دوم نیز همان مفنامیک اسید را همراه با کپسول دارونما مصرف کردند. شدت درد در هر دو گروه نیم ساعت، یک ساعت و دو ساعت بعد از مصرف دارو اندازه‌گیری شد. داده‌ها با نرم‌افزار آماری تحلیل گردید تا اشکار شود آیا تفاوت معنی‌داری بین دو گروه وجود دارد یا خیر.

نتایج نشان دادند که شدت درد در مادرانی که سنبل‌الطیب مصرف کرده بودند، به‌طور چشمگیری کمتر از گروه دیگر می بود. این افت درد در طول زمان ادامه داشت و تفاوت بین دو گروه از نظر آماری معنادار گزارش شد. به گفتن ساده، افزودن سنبل‌الطیب به درمان دارویی معمول علتکاهش محسوس بعد‌درد زایمان شد.

پژوهشگران نتیجه گرفتند که ترکیب سنبل‌الطیب با مفنامیک اسید می‌تواند در افت درد بعد از زایمان مؤثر باشد. این یافته، راهی طبیعی‌تر و کم‌عارضه‌تر برای تسکین دردهای بعد از زایمان پیش روی مادران قرار می‌دهد. در واقع، ترکیبات حاضر در ریشه سنبل‌الطیب با تاثییر بر عضلات صاف بدن و افت انقباضات رحمی، علتتسکین درد خواهد شد.

از نظر علمی، مواد فعالی همانند اسید والرنیک در این گیاه با مهار انقباضات سلولی و افت تشکیل مواد شیمیایی دردزا در بدن، تأثیر ضد درد خود را نشان خواهند داد. این چنین ترکیباتی به نام فالون‌ها با تأثیر بر گیرنده‌های عصبی مغز و کنترل مطلب‌های درد، به افت حس درد پشتیبانی می‌کنند. به همین علت است که این گیاه نه تنها در آرام‌سازی بدن بلکه در کنترل دردهای عضلانی و رحمی نیز مؤثر است.

نتایج این پژوهش که در «مجله علمی زنان، مامایی و نازایی ایران» وابسته به دانشگاه علوم پزشکی مشهد انتشار شده‌اند، با مطالعات شبیه درمورد گیاهان فرد دیگر همانند بابونه، انیسون و زنجبیل نیز همسو می بود. این گیاهان به‌علت داشتن ترکیبات شبیه، اثرات ضد درد قابل توجهی دارند. برای مثال، در یک مطالعه قبل، گیاه انیسون نسبت به مفنامیک اسید تأثیر بیشتری در افت درد بعد از زایمان نشان داده می بود. قیاس این یافته‌ها مشخص می کند که گیاهان دارویی می‌توانند جانشین مناسبی برای داروهای شیمیایی در مدیریت دردهای بعد از زایمان باشند، به‌اختصاصی برای مادرانی که دلواپس عوارض داروهای رایج می باشند.

پژوهش حاضر با طراحی دقیق و کنترل متغیرهای گوناگون انجام شده است، هرچند پژوهشگران به محدودیت‌هایی همانند تفاوت اغاز درد در افراد و مختصر بودن زمان پیگیری اشاره کرده‌اند. آنان نظر کرده‌اند در مطالعات آینده، تاثییر سنبل‌الطیب به‌تنهایی بازدید و دوره پیگیری طویل‌تر شود تا تأثیر واقعی آن در روزهای بعد از زایمان روشن‌تر گردد.