هشدار پزشکی؛ داروی تاریخ مصرف قبل منفعت گیری نکنید_آفتاب شرق

مریم یزدانی
5 Min Read


به گزارش آفتاب شرق

مطابق حرف های سرپرست بازرسی فنی و نظارت اداره کل داروی سازمان غذا و دارو، تاریخ انقضای دارو یک شاخص علمی است که بر پایه مطالعات مدون پایداری و مطابق با دستورالعمل‌های معتبر بین‌المللی تعیین شده و الزام قانونی برای ضمانت ایمنی، کیفیت و اثربخشی دارو به حساب می اید و بعد از بازدید مستندات علمی، توسط سازمان غذا و دارو قبول می‌شود.

دکتر امیرحسین حاجی‌میری، سرپرست بازرسی فنی و نظارت اداره کل داروی سازمان غذا و دارو با گفتن این که برخی از داروها امکان پذیر سپس از تاریخ انقضا پایداری نسبی داشته باشند به «ایران» می‌گوید: « مطالعات محدود و خاص نشان داده‌اند که برخی داروها امکان پذیر در شرایط کاملاً کنترل‌شده، بعد از تاریخ انقضا پایداری نسبی داشته باشند، اما این نتایج قابل تعمیم به مصرف عمومی و شرایط معمول نگهداری دارو در جامعه نیست.»
 او پافشاری می‌کند: « بر این مبنا، سازمان غذا و دارو با دقت به ملاحظات علمی و ایمنی، پیشنهاد می‌کند از مصرف دارو بعد از تاریخ انقضای آن پرهیز شود و با هرگونه تردید یا نیاز به راهنمایی، داروسازان و منبع های رسمی وزارت بهداشت و سازمان غذا و دارو تنها مراجع معتبر مشاوره در این عرصه می باشند.»

تاریخ انقضا چطور تعیین می‌شود
حاجی‌میری در رابطه این که تاریخ انقضای دارو بر پایه چه مبنایی تعیین می‌شود؟ می‌گوید: «تاریخ انقضای دارو حاصل استخراج نتایج مطالعات پایداری است که مطابق با الزامات سازمان جهانی بهداشت و فارماکوپه‌های بین‌المللی انجام می‌شود. این مطالعات بازدید می‌کنند که دارو تا چه وقتی در شرایط اشکار قابل نگهداری بوده، مقدار مقدار ماده مؤثره خود را در محدوده قابل قبول نگه داری می‌کند، از نظر شیمیایی و میکروبی پایدار می‌ماند و ایمنی، کیفیت و اثربخشی آن ضمانت‌شده است. به این علت تاریخ انقضا نه یک تاریخ دلخواه یا موضوعی با انگیزه تجاری بلکه حد علمی مطمعن است که بعد از قبول سازمان غذا و دارو تعیین می‌شود.»
سرپرست بازرسی فنی و نظارت اداره کل داروی سازمان غذا و دارو درمورد دلایلهای نقل شده در رابطه اثرگذاری داروها سپس از تاریخ انقضا می‌گوید: «مطالعات محدودی نشان داده‌اند که برخی داروهای بازدید‌شده در شرایط نگهداری کاملاً کنترل‌شده و فقط برای سری ساخت‌های اشکار توانسته‌اند بعد از تاریخ انقضا هم چنان در محدوده قابل قبول پایداری باقی بمانند. اما مسئله کلیدی این است که این نتایج محدود، انتخاب‌شده و غیرقابل تعمیم می باشند و نباید مبنای پیشنهاد برای مصرف عمومی، خانگی یا بازار دارویی سرزمین به حساب همراه شوند. منفعت گیری از این داده‌ها برای نتیجه‌گیری کلی، تحریف شواهد علمی و خطای محرز استنتاج محسوب می‌شود.»

 مصرف داروی تاریخ قبل خطرناک است
به باور حاجی‌میری بر پایه شواهد علمی معتبر، گروه‌های دارویی بسیاری بعد از تاریخ انقضا به‌طور جدی غیرقابل مطمعن یا بالقوه خطرناک می باشند. در این داروها، حتی افت نسبی اثربخشی یا از دست رفتن پایداری می‌تواند تبدیل ناکامی درمان یا ابراز عوارض جدی یا تهدید مستقیم حیات بیمار شود.
او با گفتن این که برخلاف فکر ســــاده‌انگارانـــه مطـــــرح‌شـــــــده، مخاطــــــرات داروی منقضی‌شده فقط به سمی شدن محدود نمی‌شود، توضیح می‌دهد: «خطرات مهم شامل افت یا نوسان دوز مؤثر، تخریب شیمیایی و راه اندازی فرآورده‌های جانبی، از دست رفتن پایداری، درمان ناکامل و تشکیل مقاومت دارویی (در آنتی‌بیوتیک‌ها) می‌شود. در تعداد بسیاری از موارد، داروی منقضی‌شده امکان پذیر به‌ظاهر بی‌خطر باشد، اما به‌طور نهان، درمان را بی‌تاثییر یا پرریسک می‌کند.»

سرپرست بازرسی فنی و نظارت اداره کل داروی سازمان غذا و دارو با پافشاری بر این که پیشنهاد عمومی به بی‌توجهی به تاریخ انقضا، خلاف اصول حفاظت از سلامت عمومی است، می‌گوید: «هیچ مرجع معتبر علمی، دارویی یا نظارتی در جهان مصرف روتین دارو بعد از تاریخ انقضا یا بی‌اهمیت نمود‌دادن تاریخ انقضا برای عموم مردم را پیشنهاد نمی‌کند. این چنین پیشنهاد‌ای مغایر با اصول پزشکی مبتنی بر شواهد و ناقض استانداردهای بین‌المللی دارویی و برخلاف مسئولیت حرفه‌ای در روبه رو سلامت جامعه است.»
او می‌گوید: «سازمان غذا و دارو پافشاری می‌کند، داروسازان، مرجع تخصصی و قابل مطمعن جامعه برای مشاوره درمورد مصرف، نگهداری و ایمنی دارو می باشند. در هرگونه تردید درمورد امکان مصرف دارو، تاریخ انقضا، شرایط نگهداری یا ایمنی دارو، نه اظهارنظرهای غیرتخصصی در رسانه‌ها بلکه مرجع قابل اتکا، داروسازان و منبع های رسمی وزارت بهداشت و سازمان غذا و دارو می باشند.»

دسته بندی مطالب
اخبار سلامتی

اخبار اجتماعی

اخبار ورزشی

فرهنگ وهنر

سریعترین موتور جستجوگر خبر پارسی – اخبار لحظه به لحظه از معتبرترین خبرگزاری های پارسی زبان در آفتاب شرق

اخبار تکنولوژی

کسب وکار

Share This Article