تجمع پروتئین در رگ‌های مغز و ربط آن با زوال عقل

به نقل از ساینس‌دیلی، آنژیوپاتی آمیلوئیدی مغزی وضعیتی است که در آن پروتئینی به نام «آمیلوئید» در دیواره رگ‌های خونی مغز تجمع می‌کند و به ‌مرور زمان آن‌ها را ضعیف می‌کند. یک مطالعه مقدماتی بزرگ نشان داد آنژیوپاتی آمیلوئیدی مغزی افرادی که در آن‌ها تشخیص داده شده، نزدیک به چهار برابر زیاد تر گمان دارد ظرف پنج سال به زوال عقل مبتلا شوند حتی اگر هیچ زمان سکته مغزی نداشته باشند.

آنژیوپاتی آمیلوئیدی مغزی چطور به مغز صدمه می‌زند؟

آنژیوپاتی آمیلوئیدی مغزی خطر سکته هموراژیک (خونریزی مغزی) و این چنین سکته ایسکمیک (ناشی از لخته) را افزایش می‌دهد. با افزایش سن، مقادیر مقداری آمیلوئید امکان پذیر بدون تشکیل علائم اشکار در رگ‌های مغز تجمع یابد. اما وقتی تشخیص بالینی آنژیوپاتی آمیلوئیدی مغزی نقل می‌شود که این تجمع آن‌قدر گسترده شود که به رگ‌ها صدمه بزند و کارکرد طبیعی مغز را مختل کند.

در مرحله های گسترش یافتهتر، رسوبات آمیلوئیدی دیواره رگ‌ها را آن‌قدر تضعیف می‌کنند که ترک می‌خورند و خون به بافت مغز نشت می‌کند و سکته خونریزی‌دهنده رخ می‌دهد. فراتر از خطر سکته، آنژیوپاتی آمیلوئیدی مغزی با کم شدن شناختی نیز مرتبط است و زیاد تر در افراد مبتلا به آلزایمر دیده می‌شود. این مطالعه بر این تمرکز داشت که بعد از تشخیص آنژیوپاتی آمیلوئیدی مغزی، زوال عقل با چه بسامدی رخ می‌دهد و نقش سکته و آنژیوپاتی آمیلوئیدی مغزی به‌صورت جداگانه و هم‌زمان در این خطر چیست.

بازدید داده‌های عظیم

ساموئل اس. بروس، استادیار نورولوژی و نویسنده این مطالعه، می‌گوید: تعداد بسیاری از افراد مبتلا به آنژیوپاتی آمیلوئیدی مغزی دچار زوال عقل خواهد شد، اما تا بحال برآوردهای بزرگ‌مقیاس و دقیقی درمورد این‌ که این روال چه مقدار شایع و با چه سرعتی پیش می‌رود، در دسترس نبوده است.

پژوهشگران پرونده‌های سلامت بیشتر از ۱.۹ میلیون فرد ۶۵ سال به بالا را در بازه ۲۰۱۶ تا ۲۰۲۲ بازدید کردند. آن‌ها تشخیص‌های تازه زوال عقل را رصد کردند و بازدید کردند سکته‌های ایسکمیک و هموراژیک چطور بر خطر زوال عقل در افراد مبتلا به آنژیوپاتی آمیلوئیدی مغزی تاثییر می‌گذارد.

شرکت‌کنندگان در دوره‌هایی با حالت‌های متفاوت جستوجو شدند: بدون آنژیوپاتی آمیلوئیدی مغزی یا سکته، فقط آنژیوپاتی آمیلوئیدی مغزی، فقط سکته، یا هر دو. این رصد وقتی به پژوهشگران اجازه داد اشکار کنند افراد چه زمان در هر حالت بوده‌اند و چه وقتی زوال عقل برای نخستین‌بار تشخیص داده شده است.

نتایج نشان داد آنژیوپاتی آمیلوئیدی مغزی به‌طور چشمگیری گمان ابتلا به زوال عقل را در بازه پنج‌ساله افزایش می‌دهد، حتی بیشتر از تاثییر سکته به‌ تنهایی.

نقش مهم رگ‌های خونی کوچک مغز

استیون ام. گرینبرگ، استاد نورولوژی در دانشکده پزشکی هاروارد که در این مطالعه نقشی نداشته، می‌گوید: بیماری‌های رگ‌های خونی کوچک مغز از عوامل مهم زوال عقل می باشند. این نوشته به‌اختصاصی درمورد آنژیوپاتی آمیلوئیدی مغزی صادق است که زیاد تر همراه با آلزایمر دیده می‌شود و ترکیب قدرتمندی تشکیل می‌کند. ما می‌دانیم بعد از هر نوع سکته خطر زوال عقل وجود دارد، اما این نتایج مشخص می کند خطر برای بیماران آنژیوپاتی آمیلوئیدی مغزی حتی زیاد تر است.

پژوهشگران پافشاری می‌کنند این یافته‌ها الزام غربالگری منظم و زودهنگام تغییرات شناختی بعد از تشخیص آنژیوپاتی آمیلوئیدی مغزی و مدیریت عوامل خطر برای جلوگیری از کم شدن زیاد تر شناختی را مشخص می کند.