آمار و رقم های بیانگر افزایش روال چاقی در بین ایرانیان است؛ آماری که مطلوب نیست و می‌تواند پیامدهای بسیاری همراه داشته باشد.

به حرف های، مدیر دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت، چاقی، ام‌الامراض بیماری‌ها قلمداد می‌شود، چرا که عامل تعداد بسیاری از بیماری‌های غیرواگیر است. اگر بتوانیم چاقی را کنترل کنیم، تا حد بسیاری می‌توانیم دیابت، پرفشاری خون، چربی خون بالا، کبد چرب و حتی برخی سرطان‌ها را کنترل کنیم. اضافه وزن و چاقی از دلایل آمار بالای سرطان‌های «روده بزرگ» و «پستان» می باشند و نقش بارز چاقی در ابراز این سرطان‌ها غیرقابل کتمان است. 

افزایش روال چاقی در ایران و هشدار در برخی گروه های سنی

دکتر احمد اسماعیل‌زاده -مدیر دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت در او گفت‌وگوی تفصیلی با ایسنا، با گفتن این که «چاقی» گریبان تعداد بسیاری از کشورها را گرفته، اظهار کرد: روال چاقی ایرانی‌ها در سال‌های تازه افزایشی است. آمار و رقم های چاقی در بین ایرانی‌ها به هیچ وجه مطلوب نیست و در برخی گروه‌های سنی هشداردهنده است.

حالت اضافه وزن و چاقی در کودکان کمتر از ۵ سال

این متخصص تغذیه درمورد روال ابراز چاقی در کودکان و نوجوانان گفت: آمار اضافه وزن و چاقی کودکان کمتر از ۵ سال، نزدیک به ۲.۵ تا ۳ درصد است که معضلی بزرگ در قیاس با کشورهای منطقه به حساب نمی‌آید و با شرایط «بد» روبه رو نیستیم. اگرچه حالت چاقی و اضافه‌وزن در گروه سنی کودکان کمتر از ۵ سال چندان بد نیست اما دلواپس افزایش آمار چاقی در بین این گروه سنی هستیم. با دقت به روندهای تغذیه‌ای همانند حالت تغذیه با شیر مادر، منفعت گیری از شیرخشک و شرایط تغذیه تکمیلی کودکان، نگرانی درمورد افزایش آمار چاقی کودکان کمتر از ۵ سال وجود دارد. 

حالت دلواپس کننده ابراز چاقی و اضافه وزن در گروه سنی ۶ تا ۱۸سال

او در ادامه گفت: اگرچه حالت ابراز چاقی کودکان کمتر از ۵ سال نسبت به کشورهای منطقه تا حدودی مناسب است، اما شرایط گروه سنی ۶ تا ۱۸ سال دلواپس‌کننده است و با شرایط مساعدی روبرو نیستیم. بازدید‌ها بیانگر این است که یک نفر از هر چهار کودک و نوجوان ۶ تا ۱۸ ساله به اضافه‌وزن یا چاقی مبتلا است. بر پایه جامعه آماری افراد ۶ تا ۱۸ ساله می‌توان او گفت که نزدیک به ۲۲ تا ۲۵ درصد کودکان و نوجوان به اضافه وزن و چاقی مبتلا می باشند. 

مدیر دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت تصریح کرد: ابتلای ۲۲ تا ۲۵ درصدی افراد ۶ تا ۱۸ ساله به اضافه‌وزن و چاقی به هیچ‎وجه مناسب نیست. متاسفانه، شیب افزایش اضافه وزن و چاقی در این گروه سنی، همسو با روال جهانی در حال رشد است. افزایش چاقی کودکان و نوجوانان ۶ تا ۱۸ ساله در مولفه‌های ترویج فرهنگ کم‌تحرکی، تحول الگوی تغذیه و سیستم آموزشی ریشه دارد. 

نقش سیستم آموزشی بر افزایش چاقی و اضافه‌وزن

اسماعیل‌زاده درمورد نقش سیستم آموزشی بر روال افزایشی اضافه‌وزن و چاقی او گفت: سیستم آموزشی به نحوی است که کودک را از سال‌های نخست تحصیل به سمت شرکت در کلاس‌های قبولی در آزمون مدارس «سمپاد» (تیزهوشان) سوق خواهند داد و هنگامی که دانش‌آموز سال‌های پایانی تحصیلات مقدماتی را سپری می‌کند با نوشته کنکور و قبولی در آزمون ورودی به دانشگاه‌ها روبه رو می‌شود. به این علت، دانش‌آموزان هرچه به سال‌های پایانی تحصیل و کنکور نزدیک خواهد شد، تحرک آن‌ها کمتر می‌شود. سیستم آموزشی، در ابراز حالت افزایش اضافه‌وزن و چاقی زیاد تقصیر کار است. هر چند همه مشکلات سیر صعودی اضافه‌وزن و چاقی به سیستم آموزشی محدود نمی‌شود، اما نقش قابل‌توجهی دارد. 

نقش سبک زندگی بر چاقی و اضافه وزن

او درمورد تحول سبک زندگی و افزایش ابراز اضافه وزن و چاقی اظهار کرد: تحرک کودکان نسل‌های قبل نسبت به نسل امروز زیاد تر می بود. آپارتمان‌نشینی و زندگی ماشینی، مولفه‌های مهم در ربط با افت فعالیت کودکان امروز می باشند اما از «نشستن طویل‌زمان برای درس خواندن» نباید غافل‌شد، موضوعی که روال اضافه‌ وزن و چاقی را تشدید کرده است. 

حالت نامناسب چاقی و اضافه ‌وزن در بزرگسالان

این متخصص تغذیه درمورد حالت اضافه وزن و چاقی بزرگسالان نیز گفت: حالت افراد بالای ۱۸ سال به هیچ‌وجه مناسب نیست. آمار و رقم های گفتن می‌کند که دو نفر از هر سه نفر به اضافه‌وزن و چاقی مبتلا می باشند؛ به عبارت دیگر، نزدیک به ۶۵ تا ۶۶ درصد بزرگسالان سرزمین با اضافه‌وزن و چاقی دست‌وپنجه نرم می‌کنند. 

چاقی، عامل تعداد بسیاری از بیماری‌های غیرواگیر

مدیر دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت با گفتن این که «چاقی» عامل تعداد بسیاری از بیماری‌های غیرواگیر است، او گفت: چاقی، ام‌الامراض بیماری‌ها قلمداد می‌شود، چرا که عامل تعداد بسیاری از بیماری‌های غیرواگیر است. اگر بتوانیم چاقی را کنترل کنیم، تا حد بسیاری می‌توانیم دیابت، پرفشاری خون، چربی خون بالا، کبد چرب و حتی برخی سرطان‌ها را کنترل کنیم. اضافه وزن و چاقی از دلایل آمار بالای سرطان‌های «روده بزرگ» و «پستان» می باشند و نقش بارز چاقی در ابراز این سرطان‌ها غیرقابل کتمان است. 

روز جهانی «مبارزه با چاقی» 

اسماعیل‌زاده درمورد روز جهانی «مبارزه با چاقی» خاطرنشان کرد: چهارم مارس مصادف با شانزدهم اسفند، روز جهانی مبارزه با چاقی نام دارد. سمینارها و برنامه‌های بسیاری درمورد مبارزه با چاقی در سطح جهانی برگزار می‌شد اما سیستم بهداشتی سرزمین به این روز چندان دقت نمی‌کرد. وزارت بهداشت درنظر داشت، همایش روز جهانی مبارزه با چاقی را برای نخستین‌بار در سرزمین برگزار کند تا الزام دقت به نوشته چاقی را برای مردم و سیاستگذاران پررنگ کند. این چنین در نظر داریم عمل های وزارت بهداشت برای مردم را گفتن کنیم، چراکه کنترل چاقی تنها از مسئولیت وزارت بهداشت برنمی‌آید و نیازمند همکاری صنعت غذا، استانداری‌ها، وزارت سرزمین، وزارت ورزش و تعداد بسیاری از دستگاه‌های دیگر است. 

پیامدهای ابتلای کودکان به چاقی

تسری دیابت نوع ۲ به سنین کودکی و نوجوانی

او با گفتن این که ابتلای کودکان و نوجوانان به دیابت نوع دو از پیامدهای چاقی است، تصریح کرد: نتایج پژوهش‌های متعدد مشخص می کند ۷۰ تا ۸۵ درصد کودکانی که در سنین مدرسه به چاقی مبتلا می باشند، در بزرگسالی نیز چاق خواهند ماند. در قبل، «دیابت نوع ۲» زیاد تر در افراد بالای ۳۰ سال دیده می‌شد که به چاقی و اضافه‌وزن مبتلا بودند. این در حالی است که طی این روزها دیابت نوع دو در کودکان و نوجوانان نیز مشاهده می‌شود. دیابت نوع یک به علت عدم ترشح انسولین در بدن است و با دیابت نوع دو که ناشی از اضافه‌وزن و چاقی است، فرق دارد. متاسفانه، ناظر ابتلای کودکان و نوجوانان به دیابت نوع دو هستیم. 

شیوع کبد چرب در بین کودکان

افت سن سکته از پیامدهای چاقی است

اسماعیل‌زاده درمورد ابتلای کودکان به کبد چرب نیز او گفت: متاسفانه، کبد چرب در کودکان چاق شایع شده و با افزایش سن، خطر سکته‌ها نیز زیاد تر می‌شود. افت سن ابراز سکته‌های قلبی و مغزی از پیامدهای چاقی است؛ چرا که چاقی می‌تواند خطر پرفشاری و چربی خون را افزایش دهد.  

روبه رو کودکان مبتلا به چاقی با انگ‌های اجتماعی

این متخصص تغذیه با گفتن این که کودکان مبتلا به چاقی با انگ‌های اجتماعی نیز روبه رو می باشند، گفت: افت مطمعن به نفس و افت مقدار پذیرفتن در جامعه از پیامدهای اجتماعی ابتلای کودکان به چاقی است. 

الزام کنترل چاقی در کودکان و نوجوانان 

مدیر دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت او گفت: اگر بتوانیم ابتلای کودکان و نوجوانان به چاقی را کنترل کنیم، احتمالا بتوانیم ابراز بیماری‌های غیرواگیر را نیز تا نزدیک به زیاد بسیاری کنترل کنیم. مرکز مدیریت بیماری‌های غیرواگیر وزارت بهداشت، نگارش مطرح «بیماری‌های غیرواگیر دوران کودکی» را در دستور کار قرار داده که برمبنای چاقی تدوین می‌شود.