در این نشست، رئیس‌جمهور ضمن دریافت گزارش آخرین عمل های ستاد مرکزی برنامه پزشکی خانواده و نظام ارجاع و این چنین گزارش کارکرد شهرستان‌های مجری، بر الزام تسریع، انسجام‌بخشی و ترقی اثربخشی اجرای این مطرح ملی پافشاری کرد و رهنمودها و دستورات ملزوم را برای تحقق هرچه موفق‌تر اهداف برنامه اراعه داد.

** قسمت عمده‌ای از معضلات جامعه، با حوزه سلامت پیوندی مستقیم دارد

پزشکیان در سخنانی با سپاس از کوششها و پیگیری‌های انجام‌شده در مسیر استقرار این برنامه، اظهار داشت: امید ما برای حل قسمت قابل توجهی از مسائل و چالش‌های حوزه سلامت و این چنین تعداد بسیاری از مسائل اجتماعی سرزمین به ظرفیت عظیم دانشگاه‌های علوم پزشکی و نظام سلامت بازمی‌گردد. امروز قسمت عمده‌ای از معضلات جامعه، اعم از سلامت اجتماعی، سلامت اقتصادی و دیگر ابعاد رفاه عمومی، با حوزه سلامت پیوندی مستقیم دارد و چنانچه این مطرح با پیروزی اجرا شود، قسمت قابل توجهی از این مشکلات مرتفع خواهد شد.

رئیس جمهور با پافشاری بر این که تحقق سلامت در جامعه نیازمند رویکردی فعال و آینده‌نگر است، تصریح کرد: اگر جامعه پزشکی سرزمین با نگاه مسئولانه و مأموریت‌محور در مسیر ترقی سلامت عمومی قدم بردارد، تعداد بسیاری از صدمه‌های اجتماعی و عرصه‌های شکل‌گیری نارضایتی‌های عمومی افت خواهد یافت.

** رخدادهای اجتماعی دی ماه سال قبل قابل پیشگیری می بود

پزشکیان با گفتن این که رخدادهای اجتماعی دی ماه سال قبل قابل پیشگیری می بود، خاطرنشان کرد: قسمت قابل توجهی از افرادی که در این رخدادهای وجود داشتند، با صدمه‌هایی همچون بیکاری، محرومیت و دیگر عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت دچار بودند. اگر در قبل می‌توانستیم عرصه‌های شکل‌گیری این صدمه‌ها را شناسایی و مدیریت کنیم، تعداد بسیاری از این مسائل ابراز نمی‌یافت. متأسفانه نظام سلامت ما در برخی حوزه‌ها فاقد سازوکارهای پیش‌بینی‌کننده مؤثر بوده است.

رئیس جمهور شبکه بهداشت و درمان سرزمین را یکی از بزرگ‌ترین ظرفیت‌های راهبردی جمهوری اسلامی ایران دانست و افزود: این شبکه گسترده با منفعت‌گیری از نیروی انسانی متخصص و زیرساخت‌های حاضر، قادر است نقش راهبری و هدایت گسترش سلامت‌محور مناطق گوناگون سرزمین را برعهده گرفته و مسائل هر منطقه را در چارچوب سلامت جامعه‌محور شناسایی و مدیریت کند.

پزشکیان پافشاری کرد: هرگاه این باور در مدیران حوزه سلامت شکل گیرد که مسئولیت آنان فقطً درمان بیماری نیست، بلکه هدایت و ترقی سلامت همه‌جانبه جامعه است، برای تعداد بسیاری از عوامل عرصه‌ساز صدمه‌های اجتماعی و بی‌سلامتی از جمله اشتغال، آموزش، فقر و مسائل مرتبط با زنان سرپرست خانوار نیز راهکارهای مؤثر و عملیاتی طراحی خواهد شد.

رئیس جمهور با اشاره به ظرفیت‌های مراکز بهداشت سرزمین اظهار داشت: مراکز بهداشت می‌توانند به کانون‌های نجات‌قسمت و گسترش‌دهنده سلامت در مناطق گوناگون تبدیل شوند؛ مراکزی که ضمن گسترش عدل در سلامت، از ابراز تعداد بسیاری از اختلالات و صدمه‌های اجتماعی پیشگیری کرده و نقش مؤثری در ترقی اندوخته اجتماعی ایفا کنند.

پزشکیان این چنین نقش دولت را در تسهیل همکاری‌های بین‌بخشی برای اجرای موفق این مطرح را مهم برسی کرد و او گفت: دولت آمادگی دارد از طریق تحکیم هماهنگی بین دستگاه‌ها، نظام سلامت را در تحقق مأموریت‌های خود پشتیبانی کند.

رئیس جمهور شراکت مردمی را دومین رکن پیروزی این برنامه دانست و افزود: شناسایی، سازماندهی و به‌کارگیری ظرفیت‌های محلی، نهادهای مردمی و شراکتهای اجتماعی می‌تواند روال اجرای برنامه پزشکی خانواده را تسریع و اثربخشی آن را افزایش دهد. چنانچه همکاری‌های بین‌بخشی و شراکتهای مردمی به‌درستی شکل گیرد، در قدم بعدی می‌توان با طراحی ساختارهای شبکه‌ای، تدوین دستورالعمل‌های اجرایی و استقرار نظام‌های نظارت و برسی، اجرای مطرح را به‌صورت نظام‌مند مدیریت کرد.

پزشکیان در ادامه بر الزام برسی دقیق ظرفیت‌های اجرایی برنامه پافشاری کرد و او گفت: باید اشکار شود که آیا مراکز بهداشت و درمان برای اجرای کامل این مطرح از آمادگی ملزوم برخوردارند، آیا نیروی انسانی کافی و آموزش‌دیده در اختیار داریم، آیا تجهیزات، داروها و زیرساخت‌های مورد نیاز فراهم شده‌اند و آیا عمق و کیفیت خدمات سلامت نسبت به دهه‌های قبل ارتقا یافته است یا خیر.

** ارجاع تنها در موارد الزامی و تخصصی صورت گیرد

رئیس جمهور افزود: شبکه بهداشت و درمان باید تا حد امکان نیازهای درمانی مردم را در همان سطح اولیه جواب دهد و ارجاع تنها در موارد الزامی و تخصصی صورت گیرد. برای تحقق این مقصد ملزوم است کلینیک‌های تخصصی ارجاع به‌صورت دقیق تعریف و سازماندهی شوند تا بیماران در فرآیند ارجاع دچار سردرگمی نشوند. این چنین ظرفیت پذیرفتن مراکز تخصصی و حجم ارجاعات نیز باید به‌طور شفاف اشکار باشد.

پزشکیان با پافشاری بر نقش فعال پزشک خانواده اظهار داشت: پزشک خانواده باید دارای رویکردی فعال، میدانی و مبتنی بر پایش مستمر حالت سلامت جامعه باشد. خوشبختانه گزارش‌های اراعه‌شده مشخص می کند که در این عرصه پیشرفت‌های مناسبی حاصل شده است.

رئیس جمهور این چنین مدیریت منبع های را از با اهمیت ترین الزامات پیروزی این مطرح برشمرد و تصریح کرد: اگر نتوانیم مشابه با منبع های حاضر، بسته‌های خدمتی واقع‌بینانه و پایدار تعریف کنیم و ناخواسته جهت تشکیل تقاضای القایی و کاذب شویم، هر مقدار منبع های نیز در اختیار داشته باشیم با مشکل روبه رو خواهیم شد.

پزشکیان خاطرنشان کرد: ملزوم است مدل بسته‌های خدمت بازطراحی شود؛ به‌طوری که ضمن افزایش خورسندی مردم و گسترش خدمات، پایداری منبع های نیز نگه داری شود. این کار الزام تحول در رویکردهای مدیریتی حوزه سلامت و درمان است.

** پزشکان با تجویزهای غیرضروری برای نظام سلامت هزینه‌تراشی نکنند

رئیس جمهور با انتقاد از برخی رویه‌های هزینه‌زا در نظام سلامت او گفت: نباید پزشکان با تجویزهای غیرضروری، چه در حوزه دارو و چه در حوزه تجهیزات پزشکی، برای نظام سلامت هزینه‌تراشی کنند. مدیریت بهینه منبع های، یکی از ارکان مهم حکمرانی سلامت است.

پزشکیان این چنین بر الزام دقت به توان اقتصادی بیماران پافشاری کرد و افزود: مدیران و سیاست‌گذاران حوزه سلامت باید خدمات درمانی را مشابه با سطح درآمد و توان مالی مردم طراحی کنند و از تحمیل خدمات غیرضروری بر بیماران پرهیز شود.طبیب واقعی فردی است که علاوه بر سلامت جسمی، سلامت روانی، اجتماعی و اقتصادی بیمار را نیز مورد نظر قرار دهد و بر پایه شرایط واقعی او تصمیم‌گیری کند.

رئیس جمهور در این عرصه به نظر تازه خود برای تصویب مصوبه ای در  مجمع عمومی فرهنگستان علوم پزشکی اشاره کرد و او گفت: مقرر شده است مدیران گروه‌ها و انجمن‌های علمی پزشکی، سیاست‌های دارویی هر رشته را تدوین و ابلاغ کنند تا تجویز دارو و خدمات درمانی خارج از چارچوب‌های علمی و مصوب صورت نگیرد.

** برخی عمل های تشخیصی و درمانی از جمله بخشی از آنژیوگرافی‌ها فقطً به دلایل اقتصادی تجویز خواهد شد

پزشکیان تصریح کرد: باید هزینه‌های زائد و غیرضروری برای دولت، سازمان‌های بیمه‌گر و مردم مدیریت و کنترل شود. سیاست‌گذاری دارویی و مدیریت تجویز خدمات درمانی از مسئولیت‌های حاکمیتی حوزه سلامت است و نباید بار مالی غیرمنطقی بر دوش مردم تحمیل شود. به‌گفتن نمونه، برخی عمل های تشخیصی و درمانی از جمله بخشی از آنژیوگرافی‌های انجام‌شده فاقد الزام بالینی کافی می باشند و فقطً به دلایل اقتصادی تجویز خواهد شد.

رئیس جمهور پافشاری کرد: دولت مصمم است با همراهی جامعه پزشکی و با تکیه بر زبان مشترک و نگاه مسئولانه، بهترین خدمات سلامت را مشابه با توان و امکانات سرزمین به مردم اراعه کند و در مواردی که افراد خواهان خدمات اختصاصی‌تر می باشند، هزینه آن را شخصاً پرداخت نمایند.

پزشکیان با اشاره به توانمندی بالای پزشکان و کادر درمان سرزمین اظهار داشت: اندوخته انسانی حوزه سلامت یکی از ارزشمندترین دارایی‌های سرزمین است. اگر اراده و انسجام ملزوم شکل گیرد، می‌توان جامعه را از تعداد بسیاری از مشکلات و چالش‌ها عبور داد. لازمه این کار، شناخت دقیق ظرفیت‌ها و تعریف واقع‌بینانه خدمات بر مبنای امکانات حاضر است. نباید سطح انتظارات را فراتر از توان اجرایی سرزمین افزایش داد؛ چون این کار عرصه‌ساز نارضایتی عمومی خواهد شد.

رئیس‌جمهور خاطرنشان کرد: اقشار صدمه‌پذیر جامعه بیشتر از دیگر گروه‌ها در معرض تهدیدهای سلامت قرار دارند و جامعه پزشکی می‌تواند با نگاه اجتماعی و انسان‌محور، نقش مهمی در افت آلام روحی، روانی، اقتصادی و اجتماعی آنان ایفا کند.

پزشکیان در قسمت فرد دیگر از سخنان خود خطاب به رؤسای دانشگاه‌های علوم پزشکی پافشاری کرد: شما نباید فقطً در محدوده یک شهر عمل کنید، بلکه باید مسئولیت سلامت کل استان را بر مسئولیت بگیرید. در چارچوب برنامه پزشکی خانواده و نظام ارجاع، اهداف، منبع های و هزینه‌ها اشکار است و بر همین مبنا باید مسئولیت‌پذیری بیشتری در سطح استانی شکل گیرد.

رئیس‌جمهور افزود: اگر نگاه مدیریتی محدود به یک شهر باقی بماند، دستیابی به اهداف زمان‌بر خواهد می بود؛ اما با نگاه فراگیر، اراده جدی و منفعت‌گیری از ظرفیت‌های استانی، می‌توان مسیر تحقق اهداف را هموار کرد.

پزشکیان با پافشاری بر الزام منفعت‌گیری از زمان‌های حاضر او گفت: باید سرزمین را هرچه سریع تر از شرایط جاری عبور دهیم. زمان‌های حاضر محدود می باشند و اگر زمان را از دست بدهیم، امکان پذیر این چنین ظرفیت و امکانی مجدداً فراهم نشود.

رئیس‌جمهور این چنین با اشاره به جایگاه تمدنی و ظرفیت‌های گسترده جمهوری اسلامی ایران اظهار داشت: ایران باید الهام‌قسمت و الگوی موفق در عرصه سلامت و حکمرانی اجتماعی باشد. دستیابی به این مقصد با عمل های معمولی و روزمره مقدور نیست و نیازمند تلاش مضاعف، عزم ملی و منفعت‌گیری حداکثری از همه ظرفیت‌ها و توانمندی‌های سرزمین است.

پزشکیان پافشاری کرد: نباید در سرزمین ما فردی محروم، فقیر یا ساکن مناطق دورافتاده وجود داشته باشد که از نگاه نظام سلامت مغفول بماند. باید شریک رنج و دغدغه‌های مردم باشیم و از ظرفیت‌های برنامه پزشکی خانواده و نظام ارجاع برای شناسایی، حمایتو توانمندسازی گروه‌های صدمه‌پذیر، سالمندان، محرومان و ساکنان مناطق کم‌برخوردار حداکثر منفعت را ببریم.