پنج‌شنبه 19 نوامبر 2026
فرهنگ وهنر

تحلیل بازی سپیده آرمان در فیلم آهو: تولد ستارهای نو با شمایل زنِ جداگانه ایرانی

مریم یزدانی 3 دسامبر 2023 3 دسامبر 2023 - 08:02
تحلیل بازی سپیده آرمان در فیلم آهو: تولد ستارهای نو با شمایل زنِ جداگانه ایرانی

تحلیل بازی سپیده آرمان در فیلم آهو تولد ستارهای نو با شمایل زنِ جداگانه ایرانی, چند هفتهای میگذرد که فیلم سینمایی آهو به نویسندگی و بازی سپیده آرمان و به کارگردانی هوشنگ گلمکانی بر پردههای سینماهای کشور رفته است. از ابتدای اکران تاکنون، منتقدان و اهالی سینما نظرات گستردهای درباره حضور پررنگ سپیده آرمان در این اثر ابراز داشته و بر این باورند که بازی او خبر از ظهور بازیگر ستارهای تازه در سینمای ایران میدهد.

هره تازهای است که همزمان با بازیگری، نگارش فیلمنامه را نیز بر عهده داشته است.

او فیلمنامهای با تم سهل و ممتنع نوشته که اگرچه در ظاهر ساده به نظر میرسد، اما در باطن عمیق است. آرمان بازی روان و پذیرایی را ارائه کرده و سمبلهای معصومیت، مهربانی، اسایش، عشق و خوی خوش را در قامت انسانی و جایگاه نقش آهو به درستی متجلی ساخته است. مصطفی جلالی فخر زنی همانند زنان آنتونیونی به نظر جلالی فخر، زن محوری فیلم آهو همانند زنان در آثار آنتونیونی، بدون خشم و نفرت و جدال، مردان مشتاق خود را پس میزند.

را نکته دقتبرانگیزترین بخش فیلم میداند. او اگرچه آرمان را در مقام نویسنده و بازیگر تئاتر میشناخت، اما با دیدن بازی تأثیرگذار او در آهو شوکه شده است.

ظاهری آرام با باطنی خروشان از عشق، بدون هیچ حرکت گزافهای، نیازمند سالها توانایی است و آرمان گویی این توانایی را داشته تا اینگونه تأثیرگذار و تحسینبرانگیز ظاهر شود. محمد محمدیان اجرای درست اسایش و سکون محمد محمدیان اشاره میکند که آهو حکایت غریبی از عشق، خاطره و دلتنگی است و سپیده آرمان در نخستین حضور سینمایی خود در نقش پروانه، اسایش و سکون عاشق تنهایی را که فیلم از او طلب کرده، به درستی تقدیم تماشاگر کرده است.

رحمت امینی تجلی باشکوه بازیگری رحمت امینی در فیلم آهو ناظر ظهور بازیگر زن جوانی است که نویسنده فیلمنامه نیز هست.

سپیده آرمان در برابر بزرگان سینما چون رضا کیانیان، نه تنها کم نیاورده، بلکه با مطمئنبهنفسی بالا کاراکتر آهو را باشکوه متجلی کرده است. پرویز دوایی بازی راحت و بیاغراق پرویز دوایی فیلم آهو را خوشلحن و خوشنما میداند و معتقد است بازیگرها همه خوب انتخاب شده و راحت و بیاغراق حرکت میکنند.

محسن بیگآقا آرمان و فهمیدن و اجرای درست نقش محسن بیگآقا تأکید میکند که سپیده آرمان در اقتباس ادبی و نوشتن فیلمنامه نیز نقش داشته و این موضوع در شناخت و فهمیدن درست نقش به او کمک کرده است. بهنام منوچهری شمايل بینوشوار آرمان در آهو منوچهری معتقد است آرمان به علت شناخت عالی از شخصیت (چرا که خودش آن را به تحریر درآورده)، با خیالپردازی احساسات خود را فراخوانده و در سبک آدلر قدم برداشته است.

او در اجرای احساسات درونی نهان نقش موفق بوده و قالب حسی زن تنها، شهری، افسرده و ساکت را نگه داشته، قالبی شبیه به نقش ژولی در فیلم آبی کیشلوفسکی (با بازی ژولیت بینوش). آرمان در دو پیک احساسی فیلم، یعنی سکانس عروسی در خیابان و سکانس زن سفیدپوش در ایوان، نمره قبول گرفته و نشان داده که در اجرای پیک احساسی نیز موفق است.

افشین علیار بازیگر مستعد با فهمیدن درست از نقش افشین علیار سپیده آرمان را بازیگر مستعدی میداند که میتواند بازی درستی ایفا کند و این کاملاً مشهود است که در اولین حضور بازیگریاش، فهمیدن درستی از بازی و نحوه دیالوگگویی دارد.

سعادت نایبزاده نمایش صحیح سوگ نایبزاده تحلیل میکند که سپیده آرمان با زبان بدن و حافظه حسی حرکتی خود، ریتم بازی را ثابت نگه داشته و تداوم بخشیده که در نحوه قدم برداشتن و حرکت آرام ناشی از اثرات جانبی دارو نمایان میشود. پروانه افسرده نیست، او به سوگ نشسته است و مولفههای رفتاری این سوگواری در بازی به درستی به نمایش در آمده است.

مریم ولیزاده تداعیگر فروغ فرخزاد مریم ولیزاده سپیده آرمان را سیمایی نو و فرهیخته از بانوی ایرانی در سینما میداند. او با بهرهگیری از تکنیکهای زبان بدن، مقدار رغبتی که پروانه برای برقراری ارتباط با سعید و آقای کیانی داشته را به نمایش گذاشته است. آرمان هوشمندانه با کنترل گفتار و لحن خود، بیرمقی و کرختی و از نظر دیگر، کلامی قوی و محکم را مشابه نوسانات خلقی پروانه با اختلال سوگ، ایجاد کرده است.

ذوق و قریحه هنری و دانش ادبی، صدا و لحن ادای اشعار آرمان، گاه تداعیگر فروغ فرخزاد برای مخاطب خواهد شد. نیایش شمسی شمايل تازه از زن جداگانه ایرانی نیایش شمسی بازیگر نقش پروانه را چهرهای متغیری میداند که تا به امروز مثالی از آن در سینمای ایران به یاد نمیآورد، چهرهای تداعیگر زنان اروپایی و بهویژه فرانسوی. بازی روان او در تمام طول فیلم آنچنان در تار و پود اثر به درستی تنیده شده که مخاطب را تا لحظه پایانی همراه خود میکند.

نگهداری راکورد حسی یکی از مهمترین مؤلفههای ایفای اینگونه نقشی در سینماست که سپیده آرمان به درستی از بعد آن برآمده است. بازی خنثی و درونگرای آرمان که خواسته کارگردان بوده، به اندازهای درست و روان است که یاد مثالهای موفق آثار سینمایی جهان میاندازد.

بازی بیاغراق، حسی و درونی سپیده آرمان از او شمایل جدیدی از زن تحصیلکرده و جداگانه ایرانی (که پیشتر نمونهاش هدیه تهرانی بازی کرده) ساخته است، پرسونایی که جای خالیش در آثار تصویری ما زیاد مشهود است.