وياژر ۱ ناسا به آستانه يك روز نورى از زمين رسيد؛ گام تاريخى در اعماق فضا

به گزارش آفتاب شرق، کاوشگر کهنسال وياژر ۱ در روز ۲۷ آبان ماه به فاصلهای از زمين دست يافت که نور ۲۴ ساعت طول میکشد تا آن را بپوشاند. این دستاورد در ساعت ۱۰ و ۱۶ دقیقه به وقت گرینویچ ثبت گردید و از منظر مهندسان ناسا نقطه عطفی بینظیر در تاریخ اکتشاف فضاست.
برقراری ارتباط با این فضاپیما که اکنون در محوطه فلکی مارافسای قرار دارد، از طریق ایستگاه مادرید متعلق به شبکه سهگانه فضای دوردست انجام میشود. این زیرساخت جهانی مدیریت تمام مأموریتهای اعماق فضا را بر عهده دارد و در لحظه عبور از آستانه یک روز نوری، کانال ارتباطی حیاتی با وياژر ۱ برقرار نگه داشته شده است.
جفری هیز از مقامات ارشد ناسا که نظارت بر فعالیتهای وياژر را بر عهده دارد، توضیح داد که فاصله یک روز نوری معادل ۲۶ میلیارد کیلومتر است. در این فاصله، یک پیام رادیویی برای رسیدن به کاوشگر یک روز کامل طول میکشد و دریافت پاسخ نیز روز دیگری را میطلبد. این تاخیر دو روزه چالشهای منحصربهفردی در کنترل مأموریت ایجاد میکند که تیم فنی ناسا دههها است با آن سازگار شده است.
پرتاب وياژر ۱ در پنجم سپتامبر ۱۹۷۷ از پایگاه فضایی کندی در ایالت فلوریدا آغازگر سفری بود که هیچکس انتظار نداشست بیش از چهار دهه و نیم ادامه یابد. این کاوشگر که با هدف مطالعه سیارات بیرونی سیستم شمسی طراحی شده بود، اکنون به عنوان دورترین شیء مصنوعی بشر در تاریخ شناخته میشود و همچنان دادههای ارزشمندی از محیط میان ستارهای به زمين ارسال میکند.
ارسال و دریافت سیگنال در این فاصله شگفتانگیز نیازمند دقت محاسباتی و قدرت انتقالی است که مرزهای فناوری ارتباطات را بارها بازتعریف کرده است. شبکه فضای دوردست با آنتنهای��انت خود در قارههای مختلف، ساعتها در روز با این فرستنده کهنهسال در تماس است و هر بیت داده که از آن دریافت میشود، پنجرهای به فیزیک فضای خارج از اثر خورشید گشوده میشود.
ادامه حیات عملیاتی وياژر ۱ پس از گذشت ۴۷ سال از پرتاب، گواهی بر پیشبینیهای بهینه مهندسان نسل اول اکتشاف فضاست. منبع انرژی رادیوایزوتوپی این کاوشگر همچنان برق لازم برای ابزارهای علمی و سیستم ارتباطی را تامین میکند هرچند که خروجی آن سالانه کاهش مییابد و مدیریت انرژی تبدیل به اولویت اصلی تیم کنترل مأموریت شده است.
رسیدن به فاصله یک روز نوری نه تنها رکوردی عددی است، بلکه نماد تحمل فناوری انسانی در برابر مقیاسهای کانی است. هر روز که وياژر ۱ در سفر خود ادامه میدهد، مرزهای شناخت بشر از محیط میان ستارهای گسترش مییابد و دادههایی فراهم میآورد که تا پیش از این مأموریت، تنها در نظریهها و مدلهای کامپیوتری وجود داشت.