محققان دانشگاه ملی سنگاپور (NUS) اخیراً پروتئینی به نام DMTF1 را شناسایی کرده‌اند که امکان پذیر توانایی بازسازی سلول‌های بنیادی عصبی (NSCs) و تشکیل نورون‌های تازه در مغز پیر را افزایش دهد.

با افزایش سن، سلول‌های بنیادی عصبی تمایل دارند فعالیت خود را افت دهند و عملاً داخل مرحله‌ای شبیه «بازنشستگی» خواهد شد که تبدیل کم شدن شناختی و افت حافظه و یادگیری می‌شود. یکی از عوامل مهم این افت فعالیت، فرسایش تلومرها است؛ تلومرها کلاهک‌های محافظ انتهای DNA می باشند که با هر تقسیم سلولی مختصر‌تر خواهد شد و کم کم توانایی رشد و تقسیم سلول‌ها را محدود می‌کنند و مقدار مرگ سلولی را افزایش خواهند داد.

کشف پروتئین معکوس‌کننده پیری مغز

در این مطالعه، تیم تحقیقاتی با ترکیب تحلیل سلول‌های بنیادی عصبی انسانی در آزمایشگاه و آزمایش‌های مدل موشی، نقش DMTF1 را مورد بازدید قرار داد. DMTF1 که پیش از این شناخته شده می بود، اکنون اشکار شده است که در مغزهای جوان و سالم زیاد تر یافت می‌شود و افزایش مصنوعی آن در سلول‌ها علتتحریک رشد و تقسیم NSCها می‌شود. این پروتئین به‌طور مستقیم دو ژن کمکی به نام‌های Arid2 و Ss18 را فعال می‌کند که با روشن کردن دیگر ژن‌ها، چرخه زیستی تشکیل نورون‌ها را بازسازی می‌کنند. دلنشین این که افت طول تلومرها سطح DMTF1 را افت می‌دهد، اما تحکیم مصنوعی DMTF1 بدون تحول طول تلومرها، کارکرد سلول‌ها را بازیابی می‌کند و مسیر جایگزینی برای تشکیل نورون‌ها تشکیل می‌کند.

با فهمیدن این مکانیسم، دانشمندان امیدوارند در آینده بتوانند راهکارهایی برای تحریک تشکیل نورون در مغزهای پیر گسترش دهند. «لیانگ یاجینگ»، عصب‌شناس NUS، می‌گوید یافته‌ها مشخص می کند DMTF1 می‌تواند به تکثیر سلول‌های بنیادی عصبی در پیری عصبی پشتیبانی کند، اما تا این مدت آزمایش‌های انسانی انجام نشده و هرگونه تلاش برای افزایش بیشتر از حد این پروتئین باید با احتیاط انجام شود، چون رشد بیشتر از حد سلول‌ها می‌تواند تبدیل راه اندازی تومورهای سرطانی شود.

این کشف بخشی از کوششهای گسترده علمی برای فهمیدن روال پیری مغز و شناسایی راه‌هایی برای کند کردن یا معکوس کردن آن است. مطالعات آینده می‌تواند شامل بازدید دقیق‌تر DMTF1 در بازسازی NSCها و برسی تأثیر آن بر یادگیری و حافظه باشد. هرچند تغییرات سبک زندگی همانند رژیم غذایی و ورزش به نگه داری کارکرد مغز پشتیبانی می‌کنند، امید به درمان‌هایی برای جوان‌سازی سلول‌های عصبی پیر تا این مدت در مرحله تحقیقاتی و فاصله بسیاری تا کاربرد بالینی دارد. یافته‌های این پژوهش در مجله Science Advances انتشار شده و پایه محکمی برای مطالعات بعدی حوالی افت شناختی مرتبط با سن فراهم می‌کند.