سیارک آپوفیس در یک‌قدمی زمین؛ جای نگرانی وجود دارد؟_آفتاب شرق

سیارک آپوفیس که به‌علت تهدیدآمیز بودن برای زمین، «خدای آشوب» لقب گرفته، درحال نزدیک شدن به زمین است. به حرف های دانشمندان، در نیمه اول سال ۲۰۲۹، این سیارک از فاصله ۳۲ هزار کیلومتری از سطح زمین عبور خواهد کرد؛ یعنی نزدیک‌تر از فاصله مدار ماهواره‌های زمین-ثابت که به دور زمین می‌گردند!

سیارک آپوفیس با نام رسمی ۹۹۹۴۲ Apophis، در ۱۳ آوریل ۲۰۲۹ (۲۵ فروردین‌ماه ۱۴۰۸) از نزدیکی زمین عبور خواهد کرد. به حرف های دانشمندان، در زمان نزدیکی، این سیارک در قسمت‌هایی از نیمکره شرقی زمین با چشم غیرمسلح قابل‌رؤیت خواهد می بود.

در این راستا، دانشمندان و اخترشناسان ناسا و سراسر جهان اظهار کرده‌اند که آپوفیس را مدام زیر نظر خواهند داشت. تغییرات مسیر حرکت این سیارک را می‌توانید از این صفحه جستوجو کنید.

آپوفیس با قطر تقریبی ۳۷۰ متر، یکی از خطرناک ترین اجرام نزدیک به زمین محسوب می‌شود. بااین‌حال، کارشناسان مطمعن خواهند داد که با وجود نام مستعار این سیارک، گمان برخورد آن با زمین زیاد اندک است. دکتر «سارا تامپسون»، اخترفیزیکدان برجسته ناسا خبرداد:

«آپوفیس در سال ۲۰۲۹ در مسیر برخورد مستقیم با زمین قرار ندارد. اما ما از نزدیک آن را رصد می‌کنیم؛ چون اجرام فضایی می‌توانند در طول زمان، حرکت غیرقابل‌پیش‌بینی داشته باشند.»

تامپسون افزود: «[احتمال برخورد] یک در میلیون است؛ بااین‌حال وجود دارد. ما از هر منبعی که در اختیار داریم، برای محاسبه حرکت آن منفعت گیری می‌کنیم و یقین می‌شویم که غافلگیر نخواهیم شد.»

اگر آپوفیس با زمین برخورد کند چه اتفاقی می‌افتد؟

به حرف های دانشمندان، اگر آپوفیس به زمین برخورد کند، تأثیرات آن فاجعه‌بار خواهد می بود. برخورد سیارکی با این اندازه (قطر ۳۷۰ متر) انرژی معادل بیشتر از ۱۲۰۰ مگاتن TNT آزاد می‌کند که برای تخریب قسمت زیاد بزرگی از زمین کافی است. این اتفاقات هم اثرات محلی و هم جهانی – از سونامی تا اختلالات شدید جوی – را در پی خواهد داشت.

بااین‌حال، به حرف های دکتر «دیوید فرنوچیا» از مرکز مطالعات اجرام نزدیک به زمین ناسا، تجزیه‌وتحلیل‌های گسترده قبول کرده است که این سیارک حداقل برای قرن آینده تهدیدی نخواهد داشت: «برخورد در ۲۰۶۸ نیز مقدور نخواهد می بود.»

در سال ۲۰۲۱ نیز آپوفیس گذری از نزدیکی زمین داشت و پژوهشگران از این زمان منفعت گیری کردند تا با رصدهای رادیویی، محاسبات مداری سیارک به دور خورشید را با دقت بیشتری اصلاح کنند. به‌طور کلی، این سیارک هر ۷ سال یک بار به زمین نزدیک می‌شود. اما از نظر دانشمندان، با اهمیت ترین نزدیکی آن در سال ۲۰۲۹ اتفاق خواهد افتاد.

ناسا مأموریت فضاپیمای «اسیریس-رکس» خود را – که اکنون «اسیریس-اپکس» – نامیده می‌شود، برای مطالعه دقیق سیارک آپوفیس تحول داده است. این فضاپیما در سال قبل (۲۰۲۳)، مأموریت جمع‌آوری نمونه از سیارک بنو را با پیروزی انجام داد و اکنون قرار است در سال ۲۰۲۹، برای بازدید آپوفیس، به آن نزدیک شود و به‌زمان ۱۸ ماه تحقیق کند.

این فضاپیما از سطح آپوفیس نقشه‌برداری خواهد کرد، ترکیب آن را تجزیه‌وتحلیل کرده و هرگونه تغییری که در مسیر حرکت سیارک تشکیل شود را ثبت خواهد کرد.

سیارک آپوفیس: ویژگی‌ها

این سیارک بیشتر از ۴.۶ میلیارد سال پیش شکل گرفت و درواقع از باقی مانده منظومه شمسی اولیه است. آپوفیس در سال ۲۰۰۴ توسط ستاره‌شناسان «رصدخانه ملی کیت پیک» کشف شد و به‌شدت به شهرت رسید.

این سیارک از مواد سیلیکات مخلوط با نیکل و آهن راه اندازی شده است و در دسته‌بندی نوع S (سیارک‌های سنگی) قرار می‌گیرد. قطر آن نزدیک به ۳۷۰ متر و وزن آن نزدیک به ۲۷ میلیون تن برآورد شده و شکل آن همانند به بادام‌زمینی است.

شدت مداری آپوفیس در زمان عبور از نزدیکی زمین به نزدیک به ۳۰ کیلومتر بر ثانیه می‌رسد. آپوفیس در مداری به دور خورشید می‌چرخد و هر ۷ سال یک بار به زمین نزدیک می‌شود. نام آپوفیس از «خدای آشوب» در اساطیر مصر باستان و به‌علت پتانسیل برخورد آن با زمین، گرفته شده است.

اگر آپوفیس با زمین برخورد کند، انرژی بیشتر از ۱۲۰۰ مگاتن TNT آزاد خواهد شد. این مقدار انرژی می‌تواند برای تخریب یک منطقه بزرگ کافی باشد و علتایجاد یک فاجعه عظیم در سطح جهانی شود. بااین‌حال، بر پایه محاسبات جاری، این سیارک در آینده نزدیک به زمین برخورد نخواهد کرد، اما هم چنان عبور نزدیک آن فرصتی نادر برای بازدید‌های علمی و رصد آن فراهم می‌کند.