پانکراس؛ راز گدهای که دیر به خشم میآید و زود فرصت را از دست میدهد

به گزارش آفتاب شرق، روز جهانی آگاهیبخشی درباره سرطان پانکراس فرصت شد تا نماهای پنهان این بیماری بیصدا بازگو گردد. نیما موسوی، عضو هیئتمدیره انجمن رادیوانکولوژی ایران، در این باره گفت هرچند شیوع این سرطان در مقایسه با سایر آفتهای دستگاه گوارش کمتر است، اما عدم بروز علائم مشخص در مراحل آغازین، تشخیص را به چالش میکشد و مسیر درمان را با موانعی روبرو میسازد.
پانکراس یا لوزالمعده، غدهای است در ناحیه فوقانی شکم و پشت معده که در تنظیم قند خون و هضم نقش بنیادین دارد. مجاورت این عضو با عروق حیاتی شکمی، جراحی تومورهای موضعی را به کار پرپیچیدگیای تبدیل میکند. موسوی نشانههایی چون درد مداوم بخش بالا شکم که به پشت’ میکند، کاهش وزن بیدلیل، زردی پوست و چشمها و بیاشتهایی را هشداردهنده دانست، با تأکید که وجود این علائم قطعا دلیلی بر سرطان نیست، اما تداومشان مراجعه فوری به پزشک را واجب میسازد.
در فصل درمان، جراحی همچنان ستون فقرای امید برای بیماران با تومور قابل برداشت است. عمل ویپل، شناختهشدهترین روش جراحی در این حوزه، نامآلان ویپل را به یاد میآورد که زادگاه او شهر ارومیه ایران بوده است. در کنار جراحی، شیمیدرمانی و رادیوتراپی ارکان اصلی برنامه درمانی را شکل میدهند. پیشرفت تکنیکهای امکان هدفگیری دقیقتر تومور و حفظ بافتهای سالم را فراهم آورده و حتی در موارد غیرقابل عمل، برای کنترل موضعی و تسکین درد به کار میروند.
کنگره اخیر انجمن انکولوژی بالینی آمریکا (ASCO) نتایج امیدبخشی درباره داروهای نوین برای سرطان پانکراس پیشرفته ارایه کرد که بهبود نتایج و افزایش طول عمر را در گروههایی از بیماران نشان میدهد. هرچند این دستاوردها هنوز به معنای درمان قطعی یا دسترسی همگانی نیست، اما پیامی است برای ادامه تحقیقات و شکلگیری افقهای تازه در مقابله با این بیماری.
موسوی بر ضرورت دسترسی عادلانه بیماران به دارو و تکنولوژیهای نوین در نظام سلامت تأکید کرد و بهروزرسازی تجهیزات رادیوتراپی، بهویژه در مراکز دولتی و دانشگاهی، را اولویت دانست. توسعه زیرساختها باید طوری باشد که مراجعان در سراسر جغرافیای کشور از خدمات پیشرفته بهرهمند شوند. در این میان، کنترل درد، حمایتهای تغذیهای و روانی و حفظ کیفیت زندگی، جنبههای جداییناپذیر مراقبتهای همهجانبه محسوب میشوند که نیازمند همکاری تیمهای چندتخصصی است.
شناخت واقعیتهای این بیماری، اگرچه سنگین است، اما نباید پایهی ناامیدی برای بیماران و خانوادهها شود. تشخیص بهموقع، مراجعه به مراکز تخصصی، انتخاب درمان متناسب با شرایط فردی و استفاده از روشهای نوین، میتواند روند بیماری را متحول سازد و بار رنج را برای همه طرفین کاهش دهد.