شنبه 21 نوامبر 2026
فرهنگ وهنر

دکتر مهدی گلشنی، پیشگام فلسفه علم و استاد شریف، درگذشت

مریم یزدانی 7 ساعت پیش 21 نوامبر 2026 - 08:28
دکتر مهدی گلشنی، پیشگام فلسفه علم و استاد شریف، درگذشت

به گزارش آفتاب شرق، ایران یکی از برجسته‌ترین چهره‌های علمی معاصر خود را از دست داد؛ دکتر مهدی گلشنی، استاد ممتاز فیزیک دانشگاه صنعتی شریف و بنیان‌گذار رویکردی نوین در می‌ان‌رشته‌ای علم و دین، روز گذشته درگذشت.

متولد اول بهمن ۱۳۱۷ در اصف‌هان، وی پایه‌های علمی خود را در دبیرستان ادب این شهر نهاد و کار‌شناسی فیزیک را از دانشگاه تهران دریافت کرد. مسیر علمی او به سمت برکلی در کالیفرنیا کشانده شد تا در سال ۱۳۴۸ مدرک دکتری فیزیک با گرایش ذرات بنیادی را کسب نماید. بازگشت به وطن، آغاز فصل جدیدی در دانشگاه شریف بود که در آن تا مرتبه استادی در سال ۱۳۶۴ صعود کرد.

شاید کمتر فیزیکدانی در تاریخ معاصر ایران بتواند ادعا کند که هم در محافل تخصصی بین‌المللی در حوزه ذرات بنیادی حضور پررنگ داشته و هم بنیان‌گذار گروه فلسفه علم در شریف شده باشد. گلشنی این دو را با هم کرد؛ آثار او به فارسی، عربی و انگلیسی در مجلات معتبر منتشر شد و کتاب‌هایش برون‌داد میان علمی و دینی را پر کرد.

فضای سالن‌های درس او روزگار را به یاد می‌آورد؛ دانشجویان نه تنها معادلات کوانتومی می‌شنیدند، بلکه با پرسش‌های عمیق هستی‌شناسی و معرفت‌شناسی روبرو می‌شدند. این سبک تدریس منحصر‌به‌فرد، نسل‌های متعددی از محققان را تربیت کرد که اکنون در مراکز علمی جهان فعالیت می‌کنند.

جایزه کتاب سال جمهوری اسلامی ایران، عضویت پیوسته در فرهنگستان علوم، و حضور در شورای عالی انقلاب فرهنگی، تنها بخشی از سوابق اوست. اما شاید بزرگ‌ترین می‌راث گلشنی، نشان دادن امکان هم‌زیستی عقلانیت علمی و عمق معنوی باشد؛ مسیری که با جسارت و صبوری طی کرد.

علم ایران امروز با فقدان یک معمار بی‌نظیر روبروست؛ اما بعد اندیشه‌های گلشنی فرا‌تر از عمر فردی است. کتاب‌ها، شاگردان، و رویکردی که بنیان نهاد، همچنان راهنما خواهند بود برای کسانی که علم را نه تنها ابزاری برای کشف طبیعت، بلکه پنجره‌ای به سوی معنا می‌دانند.

می‌راث فکری دکتر گلشنی در کتاب‌ها و پژوهش‌های شاگردانش زنده خواهد ماند و د برای نسل‌های آینده محققان ایرانی خواهد بود.

جامعه علمی ایران از فقدان یک مفکر بی‌نظیر سوگوار است، هرچند که اندیشه‌های او همچنان در سالن‌های درس و صفحات کتاب‌ها حیات دارد.

مراسم تشییع جنازه این دانشمند بزرگ در روز‌های آینده برگزار خواهد شد تا همکاران، شاگردان و دوستداران او بتوانند وداع آخر را با چهره‌ای که عمرش را وقف ارتقای علم و اندیشه در ایران کرد، به انجام برسانند.