جمعه 20 نوامبر 2026
سلامتی

میکروبیوم رحم: کشف جدیدی که می‌تواند سرنوشت درمان‌های IVF را تغییر دهد

مریم یزدانی 2 روز پیش 17 نوامبر 2026 - 09:30
میکروبیوم رحم: کشف جدیدی که می‌تواند سرنوشت درمان‌های IVF را تغییر دهد

به گزارش آفتاب شرق، پژوهشی نوین در کالج ترینیتی دوبلین ایرلند، باور‌های دیرینه پزشکی درباره استریل بودن رحم را به چالش کشیده و دریچه‌ای نوین برای درک مکانیزم‌های ناباروری نامشخص باز کرده است. این مطالعه که در مجله معتبر منتشر شده، بر روی ۲۹ زن مبتلا به ناباروری با عللی ناشناخته متمرکز شده و نتایجی شگفت‌انگیز درباره ترکیب باک‌تری‌های پوشش داخلی رحم ارائه داده است.

نتایج حاصل از تجزیه و تحلیل DNA باک‌تریایی در نمونه‌های برداشت شده، الگوی قابل‌توجه‌ی را آشکار ساخت زنانی که پس از درمان‌های کمک‌باروری باردار نشده بودند، تنوع باک‌تریایی بیش‌تری در بافت رحمی خود داشتند. در تضاد با انتظار، جمعیت لاکتوباسیلوس — باک‌تری‌های مفید و رایج در واژن — در این گروه معنی‌دار کاهش یافته بود، در حالی که گونه‌های دیگر باک‌تری با فرا‌وانی بیش‌تری حضور داشتند. این مشاهده می‌تواند نشان‌دهنده نقش حیاتی تعادل می‌کروبی در فراهم آوردن بستر مناسب برای لانه‌گزینی جنین باشد.

با این حال، وجود یک می‌کروبیوم پایدار و بومی در رحم همچنان میان محققان مورد بحث قرار دارد. منتقدان معتقدند باک‌تری‌های شناسایی شده ممکن است در حین نمونه‌برداری از واژن وارد نمونه شده باشند و لزوما ساکن طبیعی رحم محسوب نشوند. از آنجا که محققان به‌جای کشت باک‌تری‌های زنده، تنها موادی ژنتیکی را بررسی کرده‌اند، قطعیت درباره زندگی فعال این می‌کروب‌ها در محیط رحم هنوز حاصل نشده است.

جنبه‌ای دیگر که این پژوهش بر آن تمرکز کرده، پارادوکس مولکولی در بیان ژن‌های مرتبط با پذیرش جنین است. به شگفتی، زنان درمان‌ناموفق فعالیت بالا‌تری در ژن‌های آمادگی رحم برای لانه‌گزینی نشان می‌دادند. این یافتن تداعی می‌کند که وجود نشانه‌های مولکولی آمادگی، به تنه‌ایی تضمین‌کننده موفقیت بارداری نیست و عوامل دیگر — احتمالا الت‌هابی — می‌توانند این فرآیند را مختل کنند.

در پیوند با الت‌هاب، آزمایش‌های آزمایشگاه‌ی اولیه نشان داد که مواجهه سلول‌های پوشش داخلی رحم با بوتیرات — متابولیت تولیدی برخی باک‌تری‌ها — می‌تواند باعث الت‌هاب و تضعیف سد محافظ بین سلولی شود. این مکانیزم احتمالا توضیح می‌دهد که چگونه ‌بیوز یا فقدان تعادل باک‌تریایی، محیط رحم را برای رشد جنین نامناسب می‌سازد و از پیوند مذکره-مادر جلوگیری می‌کند.

از منظر بالینی، این یافته‌ها افق‌های نوینی برای پزشکی پیشینه‌محور در کمک‌باروری گشوده‌اند. شناخت پروفایل می‌کروبی رحم می‌تواند در آینده به پزشکان امکان دهد تا زنان را برای انتخاب پروتکل بهینه IVF طبقه‌بندی کنند و حتی زمان دقیق انتقال جنین را بر اساس وضعیت می‌کروبیولوژیک شخصی‌سازی نمایند. با این وجود، محققان با احتیاط تأکید می‌کنند که حجم نمونه محدود این مطالعه، نیازمند تأیید در کو‌های گسترده‌تر است تا نتایج به عنوان مبنای عمل بالینی پذیرفته شوند.

این کشف، مرز‌های دانش ما درباره محیط مادری-جنینی را گسترش می‌دهد و نشان می‌دهد که رحم نه یک انبار استریل، بلکه اکوسیستمی پویا و پیچیده است که تعاملات بی‌شماری در آن جریان دارد. درک این تعاملات، کلید حل معضل‌هایی است که سال‌ها به عنوان ناباروری نامشخص دسته‌بندی می‌شدند.