کارشناسان: قیمتگذاری دستوری و نوسازی مدیریت مانع پیشرفت صنعت خودرو

به گزارش آفتاب شرق، صنعت خودروسازی ایران در آستانه تصمیمات سنگین قرار دارد که میتواند سرنوشت این بخش را برای دههها تعیین کند. وحید اصفهانیان، رئیس پژوهشکده سوخت دانشگاه تهران، در نشستی که در گروه خودروسازی سایپا برگزار شد، هشدار داد که توسعه محصول نمیتواند بهانه شرایط سخت اقتصادی باشد و باید به عنوان شریان حیاتی صنعت تداوم یابد.
اصفهانیان با تشبیه توسعه محصول به فرآیند جوش آوردن آب، توضیح داد که توقف و آغاز مجدد پروژهها منابع را هدر میدهد بینتیجه. او بر ضرورت تدوین نقشهراه ده ساله برای فناوری و محصول تأکید کرد که در آن نیازها، اولویتها و سهم بخشها مشخص باشد. بر اساس نظر این کارشناس، دانشگاهها، شرکتهای دانشبنیان و قطعهسازان باید در اکوسیستم هماهنگ فعالیت کنند تا دانش علمی به پروژههای کاربردی تبدیل شود.
تفکیک داخلیسازی از بومیسازی فناوری یک نکته کلیدی دیگر بود. قطعه در داخل لزوما به معنای تسلط بر فناوری نیست. بومیسازی زمانی محقق میشود که توان طراحی، تحلیل، بهینهسازی، توسعه نرمافزار و طراحی نسلهای بعدی در داخل وجود داشته باشد. اصفهانیان پرسید اگر پشتیبانی خارجی قطع شود، آیا میتوانیم به صورت مستقل محصول را ارتقا دهیم؟
در میان این تحلیلها، نقش پلتفرمهای مشترک میان خودروسازان به عنوان راهکاری برای کاهش هزینه و جلوگیری از پراکندگی سرمایه تأکید شد. همچنین در مورد واردات اتوبوسهای برقی، او برنامهای مرحلهای را پیشنهاد داد که از تامین فوری نیاز آغاز شده و به شکلگیری توان تولید داخلی منتهی شود.
علی حسینی، کارشناس اقتصادی، زاویه دیگری را باز کرد و بر اصلاح ساختار تولید و زنجیره تأمین تمرکز کرد. او افزایش هزینهها و کاهش تیراژ را چالشهای اصلی دانست و گفت که انتقاد مردم از کیفیت، بیمیلی به تولید داخلی نیست بلکه انتظار داشتن محصول باکیفیت، ایمن و بهروز است. حسینی خدمات پس از فروش را آغاز مسئولیت خودروساز نامید و بر اصلاح لجستیک، حذف فرآیندهای غیرضروری و بهبود مصرف سوخت تأکید کرد.
ظرفیت قطعهسازان داخلی که برای خودروسازان اروپایی صادر میکنند، یک فرصت بزرگ مغفول مانده است. حسینی بیان کرد که خودروسازان باید نیازهای فنی را شفاف اعلام کنند تا این ظرفیتها فعال شوند. انجمنهای صنفی و اتاق بازرگانی میتوانند پل ارتباطی باشند. او همچنین تشکیل کنسرسیوم برای اسقاط خودروهای فرسوده و توجه بیشتر به خودروهای تجاری سنگین کممصرف را پیشنهاد داد.
یک نکته میانی که کمتر مورد توجه قرار میگیرد، انسجام بین سیاستگذاریهای کلان و تصمیمات مدیریتی در کارخانههاست. بیثباتی در مدیریت باعث میشود پروژههای بلندمدت نیمهکاره بمانند و سرمایهگذاریهای قبلی از بین برود. این پدیده نه تنها در خودروسازی بلکه در تمام صنایع پایه تکرار شده و هزینههای پنهانی سنگینی بر اقتصاد تحمیل میکند.
امیرحسن کاکایی، عضو هیئت علمی دانشگاه علم و صنعت، انگشت را روی دردهای ساختاری گذاشت. او معتقد است مشکلات فقط به عملکرد مدیران خودروسازان بر نمیگردد؛ قیمتگذاری دستوری، تغییرات مکرر مدیریتی، تعدد پروژهها و سیاستهای وارداتی همچنین مقصرند. فاصله قیمت کارخانه و بازار، صفهای طولانی خرید را میسازد. کاکایی تأخیر در بهروزرسانی قیمتها بر اساس هزینههای واقعی مواد اولیه را فشار مضاعف بر تولیدکننده دانست و تعدد نهادهای نظارتی را مانع تصمیمگیری سریع توصیف کرد.
نتیجهگیری کلی نشان میدهد که راهحلهای تکبعدی کارآمد نخواهد بود. تقویت صنعت خودرو مستلزم نگاه ملی، شفافیت در نیازها، پایداری در مدیریت، قیمتگذاری واقعی و ارتباط مستمر میان دانشگاه، صنعت و دولت است. تنها با همافزایی این بخشها میتوان از چرخه توقف و آغاز مجدد خارج شد و صنعت خودروسازی را به عنوان سرمایه ملی برای نسلهای آینده حفظ کرد.